Zeeuws-Vlaanderen, 10-12 juli 2009

WandelMagazijn > Zeeuws-Vlaanderen

De tocht

Eerste pagina van deze tocht | De foto's

Vrijdag 10 juli 2009. Een wereldreis in eigen land, dat maak je als je naar Zeeuws-Vlaanderen afreist! Laat in de middag vertrekken we naar het zuiden, dit keer niet alleen met de trein, maar vanaf Utrecht per bus. Het is bijzonder om te zien hoe de Brabantliner op de snelwegen de files weet te ontwijken via file- en vluchtstroken en op- en afritten! Ondanks alle files - het is vandaag vakantie-uittocht - arriveert de bus precies op tijd bij station Breda, waar we overstappen voor een rit van nog eens een kleine twee uur naar Hulst. De bus rijdt via Antwerpen; een leuke rit door een ons nog nauwelijks bekend gebied. Van Hulst brengt een taxibusje ons tenslotte naar de camping in Hengstdijk.

Van de bushalte is het slechts enkele stappen naar de camping. We verwachten er eigenlijk al wel enkele reisgenoten, maar er is niemand te zien. Naar de receptie. Gesloten. Wat nu? We wandelen naar de drie blokhutten, waarvan er één voor ons gereserveerd moet zijn. De eerste is bewoond, de tweede op slot en de derde ...? Open!

Eerst maar eens koffie en verder maar afwachten of er vanavond nog iemand komt. Piet en Wilma misschien? Margje en Ton? Jos en Liesbeth en kinderen niet; die hebben aangegeven morgen pas te komen. Arja heeft wegens gezondheidsproblemen moeten afhaken. De koffie smaakt goed - en ach, we hebben een slaapplaats; we zien het wel.

Op de camping zijn veel dieren. Achter onze hut grazen Vlaamse paarden en voor ons plekje is een soort kinderboerderij met kippen, geiten en twee pientere varkentjes. Als ik er naar toe slenter, komen ze gelijk aangerend. Maar helaas, eten heb ik niet voor ze.

Tegen tienen horen we geroep. Toch nog andere reisgenoten! Margje, Ton, Piet en Wilma komen aangelopen. Ze waren vanmiddag al aangekomen en zijn in Hulst wezen eten. Zo wordt het op de late avond nóg gezelliger! Want er is heel wat bij te praten sinds wij voor de laatste keer een weekend samen op pad waren. Ruim drie jaar geleden is dat al weer ... Waar blijft de tijd ...

Zaterdag 11 juli 2009. Al vroeg in de ochtend komt een telefoontje. "Om tien uur zijn we er!" Liesbeth en Jos en kinderen zijn van de partij. Na het ontbijt met verse broodjes en versgebakken eieren - zonder kan volgens Ton de dag niet beginnen - worden de plannen voor vandaag gemaakt. Fietsen naar het Verdronken Land van Saeftinghe. Een gebied waar een geheimzinnig waas omheen zweeft. Marjan wil er al lange tijd heen om er een kijkje te nemen.

We fietsen Hengstdijk uit, met aan onze linkerhand uitgestrekte akkers met mais, graan en aardappelen en aan de rechterhand het water van De Vogel, een langgerekte brede kreek ten zuiden van de bebouwde kom die het dorp als het ware 'onderstreept'. Aan het dorp zie je het zo gauw niet af, maar Hengstdijk is een van de oudste plaatsen van Oost-Zeeuws-Vlaanderen. Het is gebouwd op een dijk die al werd opgeworpen in 1161. In datzelfde jaar werd er een parochie gesticht. Hengstdijk had oorspronkelijk een open waterverbinding via De Vogel en dus alle gelegenheid om te groeien. Dat is echter nooit gebeurd; nooit in zijn geschiedenis had het dorp meer dan duizend inwoners.

Via de dorpen Kuitaart en Lamswaarde, met zijn reusachtige kerk, fietsen we oostwaarts over smalle rustige landwegen omzoomd met populieren. We kijken uit over een kleinschalig landschap van akkers met een verrassende variatie in gewassen. Hier geen eindeloze velden met mais; we zie aardappels, bieten, uien, graan en gerst, teveel om op te noemen. We bereiken de dijk bij de buurtschap Paal en fietsen vervolgens in de luwte van de dijk naar het zuiden, naar Emmadorp, waar zich het bezoekerscentrum van Het Verdronken Land van Saeftinghe bevindt.

Het Verdronken Land van Saeftinghe is een schorrengebied in de Westerschelde en vormt de grootste brakwaterzone van West-Europa. Het gebied wordt al vanaf de prehistorie bewoond en in vroeger eeuwen was de Saeftinghe zelfs een welvarende polder. De Allerheiligenvloed van 1570 maakte daar een abrupt einde aan. Door de overstroming kwam het gebied vrijwel geheel onder water te staan. Het Verdronken Land reikte to ver in België. Meer over de interessante historie van dit gebied leest u in de Geschiedenis van Saeftinghe (pdf) van Het Zeeuwse Landschap.

We brengen een uitgebreid bezoek aan het bezoekerscentrum, dat een goed beeld geeft van de natuur en geschiedenis van het gebied. Die moderne bezoekerscentra zijn toch wel heel mooi gemaakt! Als we weer buiten komen en de dijk oplopen om het gebied 'in het echt' te zien, ontladen de donkere wolken die al de hele dag dreigend langstrekken, zich in een - gelukkig - korte regenbui.

Als de regen voorbij is, en het zicht weer verbeterd, kunnen we het weidse schorrengebied goed in ogenschouw nemen. Een groene grasvlakte, zover het oog reikt, doorsneden met geulen en kreken. Onderaan de dijk, op een lage heuvel waar vroeger het getijdenhaventje van Emmadorp heeft gelegen, graast een kudde schapen. Aan de horizon zien we de kranen van de haven van Antwerpen en, iets terzijde, de kerncentrale van Doel. Twee plompe koeltorens braken enorme rookwolken uit. Dat is toch wel een gekke combinatie, zo'n kerncentrale en een natuurgebied. Natuurlijk, kernenergie is relatief schone stroom, maar in hoeverre dat opweegt tegen de gevaren die kernenergie toch ook met zich meebrengt? Ik kan er niet over oordelen, maar een goed gevoel heb ik er niet bij.

We maken een korte wandeling door het gebied, dat grotendeels ontoegankelijk voor mensen is - één van de weinige natuurgebieden in ons land die niet voor de mens maar voor de natuur gereserveerd zijn. Het heeft me altijd verbaasd dat er niet meer plekken zijn waar de mens als ongewenst wordt geweerd. Natuur en mensen, dat gaat nu eenmaal niet altijd samen.

Dwars door de schaapskudde voert de route. De dieren kijken verbaasd op, maar blijven rustig liggen. Ze zijn hier wel wat gewend. Het plankenpad houdt op voorbij een meertje. Langs een brede kreek wandelen we met een grote boog terug naar de dijk. De geulen in Saeftinghe zijn langs de waterlijn van de Westerschelde meestal breed en diep. Naarmate ze dieper in het land doordringen, vertakken ze zich en worden ze steeds nauwer. De kreek waarlangs we lopen, heeft zich diep uitgesleten in het schor. Een smal stroompje water stroomt op de kale bodem. De wandeling die we hier kunnen maken, is slechts één kilometer lang. Ondanks dit kleine ommetje krijgen we toch een aardige indruk van het ruige gebied.

Na het verlaten van de dijk is er natuurlijk eerst koffie! Op het gezellige terras can Café Het Verdronken Land is het goed toeven en het is dan ook al weer meer dan een uur later als we op de fiets stappen voor de terugtocht naar de camping.

In de verte komt een dreigende donkere lucht aan. Het weer heeft zich tot nu toe redelijk gehouden, ook al was de weersvoorspelling veel mooier. Maar nu is het toch gedaan met het goede fietsweer. Halverwege de dijk richting Paal komt de regen met bakken omlaag. Natuurlijk heb ik geen regenbroek bij me! Nou ja, de wind waait alles wel weer droog ...

Even later is het weer droog. Langs de dijk, deels aan de landkant, deels aan de waterkant, rijden we in de richting van Kloosterzande. Bij het watersnoodmonument is het weer mis met het weer. En dit keer goed. Kloosterzande laten we vandaag maar voor wat het is. In de stromende regen fietsen we via de kortst mogelijke route terug naar Hengstdijk.

Een gezellig etentje in het nabijgelegen recreatiecentrum De Vogel is het begin van een gezellige avond. We gaan vroeg eten, omdat in dezelfde ruimte een bingo-avond wordt gehouden. Dat is lang geleden, dat ik bij zo'n evenement ben geweest. Tegen de tijd dat wij de koffie ophebben, is het zaaltje afgeladen met mensen die vol verwachting de eerste bingo afwachten. De avond wordt in stijl voortgezet in de blokhut op de camping. "Volgende keer nemen wij ook een blokhut in plaats van de tent", zeggen de reisgenoten tegen elkaar. En inderdaad, als het weer minder is, heeft zo'n hut veel voordelen boven kamperen.

Zondag 12 juli 2009. Er is voor de hele dag regen voorspeld, dus ... blijft het droog en klaart het weer zelfs prachtig op. Helaas weten we dat aan het begin van de dag nog niet. Een tweede fietstocht komt er daarom niet van. We brengen een bezoek aan het fraaie stadje Hulst, waarna we ieder voor zich ons weegs gaan.

Marjan en ik stappen in Hulst op de bus. Marjan stapt onderweg in Antwerpen uit en gaat op weg naar Brussel, vanwaar haar 'aansluitende' wandelvakantie in de Pyreneeën begint. Ik reis verder naar Breda en langs de oostkant van het land via Zutphen terug naar huis, een ongewoon rustige reis in een vrijwel lege trein. Heerlijk stil; een kalm besluit van dit weekend met de IJslanders.