HetMagazijn

WandelMagazijn > Het Overijssels Havezatenpad

De tocht

Het Overijssels Havezatenpad | Eerste etappe, van Oldenzaal naar Drienerlo | Tweede etappe, van Drienerlo naar Delden | Derde etappe, van Delden naar Goor | Vierde etappe, van Goor naar Rijssen | Vijfde etappe, van Rijssen naar Nijverdal | Zesde etappe, van Nijverdal naar Ommen | Zevende etappe, van Ommen naar Dalfsen | Achtste etappe, van Dalfsen naar Zwolle | Negende etappe, van Zwolle naar Zwartsluis | Tiende etappe, van Zwartsluis naar Giethoorn |
Rondwandeling Vollenhove

Eerste pagina van deze tocht | De foto's

Rondwandeling Vollenhove

16 september 2007. "Zwembad Vollenhove", zeggen we tegen de chauffeur. Met de bus naar Emmeloord rijden we op een mooie nazomerdag naar het voormalige Zuiderzeestadje, waar onze rondwandeling begint. "Een opmaat voor de hoofdroute en een kennismaking met de thema's uit het Overijssels Havezatenpad", staat in het routeboekje. We zijn benieuwd!

De nog laagstaande septemberzon zet de bedauwde weilanden in een warm licht. Bossages vertonen de eerste gekleurde herstbladeren. Het belooft een prachtige nazomerdag te worden. We rijden langs de IJssel en langs pittoreske dorpen en stadjes. Zoals deze rondwandeling door het polderlandschap rond Vollenhove een opmaat wil zijn voor het Overijssels Havezatenpad, is deze busrit een opmaat voor de rondwandeling.

Vollenhove. We stappen uit bij een buiten proporties groot zwembad. Het lijkt wel een industrieel complex! We wandelen langs het haventje de oude binnenstad in.

Vollenhove is een kleine stad die al in de tiende eeuw wordt genoemd. De bloeitijd ligt in de eerste helft van de vijftiende eeuw. Vollenhove is dan belangrijk door de visserij op steur en een zogeheten bijstad van de Duitse Hanze. Ook worden aarden wallen en poorten aangelegd ter verdediging van de stad.

In de eerste helft van de zestiende eeuw kent de stad opnieuw een tijd van voorspoed. Joris Schenck van Toutenburg wordt drost en later stadhouder van Overijssel voor Karel de Vijfde. Schenck laat iets buiten de stad het kasteel Toutenburg bouwen. Vollenhove wordt het bestuurscentrum voor de drie noordelijke provincies, maar verliest die rol bij het uitbreken van de tachtigjarige oorlog. In de eeuwen daarna kwijnt de stad weg.

In de tweede helft van de negentiende eeuw bloeit Vollenhove weer even op. Aan het eind van de negentiende eeuw wordt een nieuwe haven gebouwd en ontstaat een specifiek vissersschip, de Vollenhovense bol. Door de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 komt aan de Zuiderzeevisserij een eind. Vollenhove wordt in het begin van de Tweede Wereldoorlog belangrijk als werkhaven voor de inpoldering van de Noordoostpolder.

De binnenstad van Vollenhove bestaat uit lage kleine huisjes aan klinkerwegen. En uit kerken. Vollenhove is kerkgezind. Op deze zondagochtend zien we dan ook geen mens op straat. Alle café's zijn gesloten. Het zou doodstil in het stadje zijn, ware het niet dat uit iedere kerk gezangen opklinken. En er zijn nogal wat kerken - alleen in de binnenstad tellen we er al vier, en dat voor een gemeenschap van slechts 4000 inwoners. In de Kerkstraat lopen we langs de Rooms-Katholieke Kerk en de Gereformeerd-vrijgemaakte Kerk. In de Bisschopstraat is de Kleine of Mariakerk en aan het Kerkplein ligt de Grote of Sint-Nicolaaskerk. De route slingert langs de monumenten in de binnenstad en dus ook langs alle kerken. We lopen als het ware van kerkgezang naar kerkgezang.

Door buitenwijken wandelen we het stadje uit. Eerst nog een stukje langs een ook al zo stille provinciale weg. Bij een bordje Manege slaan we af, een smalle asfaltweg in. Een kleinschalig landschap - kampenlandschap, noemen ze dat hier. Weilanden met koeien, maisvelden, bomenrijen en bossages.

Het is heerlijk wandelweer. Warm, 21, 22 graden, maar er staat een lekker windje. Truien en vesten verdwijnen al spoedig in de rugzak.

We wandelen over landgoed Den Oldenhof, met een statige havezate uit 1635 waar nog steeds dezelfde familie woont. We zien een bordje: Natuurkampeerterrein. Zou er misschien koffie te krijgen zijn? We hebben intussen wel trek gekregen ...

Maar nee. Den Oldenhof biedt weliswaar een aangename wandelroute over het landgoed maar geen uitspanning. Op de kaart zien we dat er tot Zwartsluis geen horeca is. Het wordt dus een koffieloze wandeltocht.

Over een breed klinkerpad lopen we een verhoging in het landschap op. Op de bult ligt melkveeboerderij Op Wendel te midden van de resten van een boomgaard uit vroeger tijd. In de verte loopt de dijk langs het Zwarte Meer. Bij de boerderij houdt de klinkerweg op; over een graspad en verschillende stiles - oppassen, want het rasterwerk is hier geëlectrificeerd - gaan we naar de dijk.

Over de dijk langs het Zwarte Meer. Langs het water lunchen we. Af en toe komt er een donkere wolk voor de zon en dan is het in de boven het water flink aangewakkerde wind toch behoorlijk fris.

We lopen over betonpaden, asfalt en grasdijken. Twee ooievaars op de dijk. Ze wandelen een stukje mee, maar vliegen uiteindelijk toch op als we te dichtbij komen. Af en toe worden er wat schapen geweid en is de route geplaveid met uitwerpselen. Zo lopen we langs het Zwarte Water op Genemuiden aan. Op het water is het filevaren van zeiljachten en motorboten. Een trage stroom pleziervaarders zoekt z'n weg van Zwartsluis naar het IJsselmeer en vice versa.

Het gras op de dijk is gemaaid. Het droge gras ligt, in plastic verpakt, klaar om te worden opgehaald. Eén baal is op het pad terechtgekomen. Marjan doet vergeefse pogingen het gevaarte weer op het gras te rollen. Wat zijn die dingen zwaar!

We hobbelen over de grasdijk naar het pontje naar Genemuiden. Op het midden van de dijk is een heel smal schapepaadje. Het loopt wat ongelukkig, maar het uitzicht op de polders met koeien en grote zwermen vogels maakt veel goed.

De pont bij Genemuiden wordt gerund door Connexxion - kennelijk is het een druk traject, anders zou zo'n onderneming er vast geen brood in zien. Aan de overkant zien we de binnenstad van Genemuiden. Verder langs het water tot Zwartsluis, enkele kilometers verderop, is het een en al industrie; grauwe blokkendozen rijgen zich aaneen.

Bij de aanlegplaats van de pont houdt het dijkpad op. Een bordje geeft aan dat er nog geen toestemming is verkregen van de landeigenaren om de route langs het water te vervolgen. Of dat erg is ... Heel bijzonder zal die route wel niet zijn, met al die industrie aan de overkant.

Vanaf hier lopen we dus langs het asfalt van de autoweg naar Zwartsluis - gelukkig is er een ventweg voor bestemmingsverkeer onderlangs de dijk waar we van het autogedruis weinig last hebben. Het wordt geleidelijk aan steeds meer bewolkt en dus frisser. Marjan trekt haar vest aan en uit, al naar gelang de zon schijnt of niet. Gestadig komt de de witte ophaalbrug bij Zwartsluis naderbij.

Zwartsluis. Door het oude gedeelte, een lint van stuk voor stuk gerenoveerde huizen aan weerszijden van een smalle straat. Direct achter de huizen begint het industrieterrein. Zwartsluis lijkt gevangen tussen industrie en toerisme - geen fijne combinatie, lijkt me. De lintbebouwing is wel een oase van rust vergeleken met het toeristische Zwartsluis langs de weg, waar we na enige tijd op uitkomen.

Zwartsluis was de laatste pleisterplaats voor de turfschippers voor de oversteek van de Zuiderzee. De nederzetting ontstond rond de Zwarte Sluis tussen Meppelerdiep en Zwarte Water. De plaats heeft nooit stadsrechten gehad; haar bloei was volledig te danken aan de turf, die hier werd overgeslagen op schepen naar Holland. Zwartsluis moet het tegenwoordig vooral van het toerisme hebben; het is een watersportcentrum van naam.

Bij Hotel Zwartsluis pikken we een terrasje aan het Meppelerdiep. We zitten er prettig en het drankje wordt een hapje. We hebben geen van beiden veel animo om de tocht te vervolgen. We hadden ons toch wat meer voorgesteld van deze rondwandeling. Hoe mooi het polder en waterlandschap ook is, na een paar uur hebben wij - verwende wandelaars - het toch wel een beetje gezien. Als we dan in het routeboekje ontdekken dat de verdere route vrijwel evenwijdig loopt aan de busroute die we vanochtend naar Vollenhove reden, is de beslissing gauw genomen: lekker eten en dan naar huis. Lees verder ...

Teksten over Overijssel zijn enigszins aangepaste citaten uit: Overijssels Havezatenpad / NIVON, 2006. De tekst over Vollenhove is een enigszins aangepast citaat uit de Wikipedia.