HetMagazijn

WandelMagazijn > Van Hanzestad naar Hanzestad over het Hanzestedenpad

De tocht

Van Hanzestad naar Hanzestad over het Hanzestedenpad
1, Van Kampen naar Zwolle | 2, Van Hasselt naar Zwolle | 3, Van Zwolle naar Wijhe
4, Van Wijhe naar Deventer | 5, Van Deventer naar Zutphen | 6, Van Zutphen naar Brummen
7, Van Brummen naar Doesburg


Eerste pagina van deze tocht | De route | De foto's

De route

Het 164 kilometer lange Hanzestedenpad slingert van Kampen naar Doesburg door de IJsselvallei. De historische rijkdom van zeven Hanzesteden wordt afgewisseld met de natuurlijke pracht van uiterwaarden en landgoederen. Elke Hanzestad heeft z'n monumentale panden, oude steegjes en drukke pleinen. Eenmaal terug in het buitengebied keert de landelijke rust weer. De route loopt soms pal langs de IJssel met prachtige vergezichten. Maar ook op de overgang van het rivierenlandschap naar de hogere zandgronden is het mooi wandelen.

Op de IJssel - ooit voor de Hanzekooplieden de snelweg tussen Zuiderzee en Duitsland - is het nog steeds een drukte van belang met klein en groot scheepvaartverkeer. In de uiterwaarden liggen graslanden met koeien en boerderijen op pollen, maar ook natuurgebieden met Schotse Hooglanders en IJslandse paarden. Oude rivierlopen, rivierduinen, knotwilgen, heggen en rietvelden completeren het beeld van een route door één van de mooiste valleien van Nederland.

De IJssel ligt in een groot dal tussen de Veluwe en de Sallandse Heuvelrug. De IJssel is inclusief alle kronkels zo'n 125 kilometer lang. Het IJssellandschap is altijd aan veranderingen onderhevig geweest. De rivierloop veranderde, de afzettingen van de rivier veranderden en ookhet landschap rond de rivier bleef niet hetzelfde.

Tot de dertiende eeuw is de IJssel een rivier geweest die rustig zijn eigen gang kon gaan. Er waren nog geen dijken. De rivier koos ieder jaar zijn eigen loop en koos soms meerdere plaatsen om langs te stromen. Oude rivierarmen zijn nu nog steeds in het landschap zichtbaar.

De eerste dijken werden alleen aangelegd in de buurt van dorpen of steden. Ook toen de dijken aaneengesloten waren, kwamen regelmatig dijkdoorbraken voor. De talloze wielen en kolken in het rivierenlandschap getuigen ervan. Bepalend voor het rivierenlandschap zijn de oeverwallen. Ze liggen als een een tot twee kilometer brede strook in het landschap. Tussen de rivier en de oeverwallen ligt vaak de winterdijk. de dorpen langs de IJssel liggen meestal op de oeverwallen. Door het aanleggen van kribben is de rivier deze eeuw nog vaster op zijn plaats komen te liggen.

Tussen Kampen en Zwolle heeft de rivier een meanderende loop.Ter hoogte van Deventer verandert de rivier van karakter en loopt grotendeels rechtdoor door een breed stroomdal. Tussen Deventer en Doesburg vertoont de rivier tamelijk veel meanders met bochten. De rivier heeft hier een vrij smal stroomdal.

Het rivierenlandschap wordt gekarakteriseerd door lage zomerkaden en hoge winterdijken. Tussen de rivier en de winterdijken liggen de uiterwaarden, waar bij overstromingen rivierklei tot bezinking komt. Vroeger werden de uiterwaarden door boeren gebruikt als hooiland. Nu zijn ze veelal nog in gebruik als weiland of akkers. Natuurontwikkeling in de uiterwaarden is van recentere datum. Sommige delen van de IJsseluiterwaarden zijn nu al uniek natuurgebied. En de hoeveelheid natuur zal de komende jaren alleen maar toenemen. De rivier wordt weer uit haar strakke keurslijf gehaald.

Enkele tekstgedeelten zijn in aangepaste vorm ontleend aan de LAW-wandelroute Hanzestedenpad (1999).