HetMagazijn

WandelMagazijn > Van Hanzestad naar Hanzestad over het Hanzestedenpad

De tocht

Van Hanzestad naar Hanzestad over het Hanzestedenpad
1, Van Kampen naar Zwolle | 2, Van Hasselt naar Zwolle | 3, Van Zwolle naar Wijhe
4, Van Wijhe naar Deventer | 5, Van Deventer naar Zutphen | 6, Van Zutphen naar Brummen
7, Van Brummen naar Doesburg

Eerste pagina van deze tocht | De route | De foto's

Van Hanzestad naar Hanzestad over het Hanzestedenpad

Kampen, Zwolle, Hattem, Deventer, Zutphen en Doesburg behoorden in de Middeleeuwen tot het Hanzeverbond, dankzij hun ligging aan een belangrijke transportroute: de IJssel. Op markten verhandelden kooplui graan, zout, linnen, hout, vis en zandsteen uit verre windstreken als Portugal, Frankrijk, Duitsland, Scandinavië, Engeland en de Baltische staten.

Het Nederlandse Hanzeverbond kwam niet zonder strubbelingen tot stand. Deventer onthield concurrent Zwolle lange tijd de Hanzetitel. Pas in 1407 werd ook Zwolle Hanzelid en kon de stad zich ontwikkelen tot een belangrijk centrum voor handel, cultuur en architectuur. Kampen sloot zich pas omstreeks 1440 aan, toen de stad partij moest kiezen tussen Hanze en Holland. Zutphen vergaarde als Hanzestad grote rijkdom, mede door de tolvrijheid op de Rijn en de IJssel. Hattem en Doesburg waren 'bijsteden'.

In 1500 taande de betekenis van de Hanze in onze streken maar nog steeds is te zien hoe voornaam de IJsselsteden waren. In de stadscentra wemelt het van de indrukwekkende poorten, kerken, koopmanshuizen, klinkerstegen en hofjes. De IJssel verbindt de steden als vanouds. Pontjes en aken varen nog dagelijks af en aan.

Tussen 2003 en 2006 lopen wij het Hanzestedenpad van noord naar zuid. Een prachtige route door een weids rivierenlandschap dat ondanks oprukkende stad en industrie weinig aan schoonheid heeft ingeboet. De tocht markeert een fotografische 'overgang'. Op de eerste wandelingen werden met een analoge spiegelreflex dia's gemaakt, daarna stapte ik over op een digitale compact en op de laatste wandelingen werd een digitale spiegelrefelx gebruikt. De verschillen zijn duidelijk te zien!

Het Hanzestedenpad, 1 - Van Kampen naar Zwolle

25 februari 2003. We beleven de zonnigste februarimaand ooit. Jammer om dan maar steeds binnen te zitten, dus zoeken we een excuus om er tussenuit te trekken. En dat is snel gevonden: de 26ste zijn we tien jaar getrouwd. Marjan trekt het Hanzestedenpad uit de boekenkast en we gaan plannen. De 25ste zullen we de tocht van Kampen naar Zwolle maken - het begin van dit lange afstands wandelpad - en de volgende dag lopen we vanuit Hasselt naar Zwolle, een iets kortere tocht die ons nog wat tijd laat om in Zwolle te winkelen. Het was ook al weer een hele tijd geleden dat we daar waren.

Met de trein naar Kampen. De rivier schittert in de heldere winterzon. Over de IJsselbrug wandelen we het oude centrum van de Hanzestad binnen. Heerlijk rustig is het er, op deze doordeweekse dag. Het is eigenlijk veel prettiger om doordeweeks dan het weekend te wandelen, maar ja, er moet natuurlijk ook nog brood op de plank ... We drinken een kop koffie op één van de vele pleintjes in Kampen, bij het Turkse restaurant Egez.

Dan op pad, de stad uit, weer over de brug. Nog even nagenieten van het rivier- en stadsgezicht dat Kampen op deze mooie dag biedt. We maken een prachtige tocht, grotendeels over asfalt maar ook hele stukken over de rivierdijk, steeds met de IJssel en haar uiterwaarden in het zicht. We lopen langs de uitvalsweg met aan de overzijde de stad met haar imposante kerken. Onder de brug met de snelweg naar de nieuwe polders door. Dan zijn we opeens van de stad in het platteland. We wandelen over de dijkkruin. Links hebben we een wijds uitzicht over grijsgroene weilanden en statige boerderijen, rechts kijken we op rietlanden die hier de rivier omzomen.

Een stuk verderop volgen we een pad door de uiterwaarden. Het water staat laag en de vorst zit nog in de grond; het pad is dus - bij wijze van uitzondering denken wij - goed begaanbaar. De rietlanden zijn prachtig, duizenden pluimen om ons heen en overal de nog dicht bevroren slootjes. Het pad eindigt bij een strandje aan de oever van de IJssel, tegenover het ydillisch aandoende dorpje Wilsum. Daar maken we een omweggetje over de dijk. Bij de ijsbaan wandelen we opnieuw de uiterwaarden in, langs een groot meer. In het midden is een wak, waaromheen zich duizenden vogels hebben verzameld. Een bijzonder gezicht, zoveel dieren bijeen.

Over de Veecaterdijk gaat de route verder naar het gelijknamige dorp, waar we uiteraard het uitnodigende theehuis binnengaan. Het blijkt te worden gerund door een groepje geestelijk gehandicapten (met een begeleider die een oogje in het zeil houdt). Het theehuis ligt hoog op de dijk en biedt door de hoge ramen rondom vrij uitzicht over weiden en rivier. Wij zijn de enige gasten; de overige aanwezigen houden zich onledig met een spelletje, tekenen of lezen. Er heerst een geconcentreerde rust. Grappig om iedereen zo ingespannen bezig te zien met niks!

Verder over de dijk. Aan de overzijde ligt het geïsoleerde Zalk. De hoge toren van de kerk van dit dorp hebben we al vanaf de brug bij Kampen zien liggen. Wat een prachtige dag en wat een heerlijk rustig gebied is dit. Gaandeweg naderen we Zwolle. En in de omgeving van de grote stad wordt het natuurlijk wel weer wat drukker op het dijkpad, echter zonder dat het hinderlijk is. Wel hinderlijk is de grote autosnelweg, die hier de rivier kruist.

We wandelen door de overblijfselen van landelijk Zwolle, die duidelijk te lijden hebben onder het voortdurende autogeraas. Jammer voor dit overgebleven stukje dorp aan de rivier, waar het zonder de weg fantastisch wonen zou zijn. Langs een mooie beukenlaan passeren we de bruggen en sluizen van het IJsselkanaal en de Willemsvaart. Dan zijn we opeens weer in de grote stad. Bij de bushalte aangekomen zien we dat het nog een kwartiertje duurt voordat de bus naar Apeldoorn komt, tijd voor een laatste zonnebad dus.

De eerste drie alinea's van deze tekst zijn deels gebaseerd op een artikel van Katja Staring in: ANWB Reizen, juli 1997.

Lees verder ...