HetMagazijn

ReisMagazijn > Algerije - Hoggar en Tassili n'Ajjer

De reis

Vooraf | In etappes naar het zuiden |
1, Van Brussel naar Algiers | 2, In Algiers - Aankomst in Tamanrasset |
3, De karavaan gaat op weg | 4, De karavaan gaat voort | 5, De karavaan trekt verder |
6, De karavaan trekt de bergen in | 7, De karavaan neemt afscheid | 8, Tamanrasset |
9, Lekke band in de woestijn | 10, Wereldbol in de woestijn | 11, Regen in de woestijn |
12, Zandstorm in de woestijn | 13, Fata morgana in de woestijn |
14, Oleanders in de woestijn | 15, Orkaan in de woestijn | 16, Beklimming in de woestijn |
17, Djanet | Naschrift

Eerste pagina van deze reis | De foto's

9, Lekke band in de woestijn

Dag 9, zaterdag 21 april 2007. Na het ontbijt beginnen we aan het tweede hoofdstuk van onze reis: per landrover door de woestijn van Tamanrasset naar Djanet. Een week en 700 kilometer piste, zandduinen, steenvlakten en gebergten. Vol verwachting verzamelen we in de voorhof van ons verblijf. Bagage aan de ene kant, voorraden water, matrassen, tenten, koopgerei en andere spullen aan de andere.

Het beladen van de landrovers heeft de nodige voeten in de aarde. Iedere 'expeditie' is weer anders. Hier wordt een pakket verplaatst van de achterbak naar de imperiaal, daar worden nog snel flessen drinkwater van de ene naar de andere wagen overgebracht. Op de imperiaal van één van de wagens is een hele batterij benzineblikken bevestigd. Vervolgens moeten wij zelf nog een plaatsje zoeken. Het past allemaal net. Even na negenen beginnen de wielen te rollen. Niet de stad uit - nee, eerst nog naar een nabijgelegen magazijn. Daar halen we nog wat matrasjes en proviand op. In de auto's is geen plaats meer; de nieuwe voorraden gaan, hoog opgetast, op het dak.

Over fonkelnieuwe asfaltwegen rijden we Tamanrasset uit, langs de eveneens fonkelnieuwe campus van de universiteit. Van onze chauffeur horen we dat er in de stad eigenlijk nog maar twee oude huizen overeind staan; al het andere is gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Dat hadden we al gezien. Maar het hoe en waarom ervan wordt ons ook nu niet duidelijk.

Buiten Tamanrasset maakt het asfalt al snel plaats voor piste. We rijden door een dorre steenwoestenij. Enorme platte grijs-bruine rotsen, omgeven door zandduinen en met hier en daar een enkele acaciastruik vormen het decor. En het weer is omgeslagen. Er zijn veel wolken en er staan een harde wind; het ziet er onbestendig uit. Mohammed, onze gids voor de woestijntocht naar Djanet, beaamt het. Hij verwacht zelfs regen.

Er wordt snel, maar voorzichtig gereden. De pistes zijn breed en zanderig en lopen merendeels in een rechte lijn. Zodra één van onze landrovers uit het zicht verdwijnt, stoppen de anderen. Het risico dat er een auto achterblijft, wordt niet genomen.

Onze landrover begint wat te hobbelen. De chauffeur mompelt een verwensing en remt af. Een lekke band, meteen al aan het begin van onze tocht. De chauffeurs van de andere wagens komen assisteren. Aan een van de andere landrovers is ook iets mis. Er wordt met een schroevedraaier gesleuteld aan de wieldoppen. De four wheel drive pakt niet goed, hoor ik van een technisch beter onderlegde medereiziger. Nou, dat begint al goed!

De temperatuur stijgt snel. Bij de mannen die met de landrovers in de weer zijn gutst het zweet van het voorhoofd. We rijden niet alleen zuidwaarts, maar ook naar lager gelegen gebied. Niet alleen dat maakt het warmer, maar er is ook nog een warmtefront in aankomst en Mohammed meldt desgevraagd dat het nog veel heter zal worden.

De band is vervangen, we rijden verder. En nu maar hopen dat we niet nog eens een lekke band krijgen. Er is immers maar één reservewiel ...

De piste voert door een brede oued, een drooggevallen rivierbedding. Her en der langs de oevers liggen zandeilandjes, dicht begroeid met tamarisken. In de schaduw van zo'n bomengroep lunchen we. Midden op de eilandjes groeit en bloeit de bremraap, een frisse, felgele verrassing in het dorre landschap.

Bijna iedereen heeft moeite zich aan te passen aan de temperatuur. De lucht is dichtgetrokken. De thermometer wijst in de luwte van de tamarisken inmiddels bijna 40 graden aan. Op de open vlakte van de oued is het door de harde wind, een hete Harmattan, zo mogelijk nog warmer. Ik lig languit op m'n rug op een een matrasje in de schaduw en probeer zo wat af te koelen. Marjan heeft er ook moeilijk mee. Ze slaat de maaltijd - alweer zo'n heerlijke en fris uitziende salade - deze keer maar over. "Dat wordt nog wat, met deze temperaturen", denk ik bij mezelf. En ik niet alleen ...

Vreemd genoeg is het in de landrovers koeler dan daarbuiten. Je zou precies andersom verwachten. Er wordt vanmiddag hard gereden. Vooral als de piste uit zand bestaat en er geen gevaar is om op verborgen rotsen te stuiten, wordt het gaspedaal diep ingedrukt. De oued met Tamarisken laten we achter ons. We rijden nu door een zandwoestijn, bezaaid met massieve rotsblokken. Grillige pieken aan de horizon.

Aan het eind van de middag houden we halt bij een groepje miezerige boompjes, wijd verspreid over de vlakte. Eén van de bomen is dood en omgevallen - brandhout dus. Met bijlen gaan de chauffeurs er op los en hakken en wrikken met vereende krachten net zo lang tot ze een paar flinke takken 'veroverd' hebben. Met een eind touw worden ze op de landrovers vastgebonden en verder gaat het weer.

Het is lastig oriënteren in de woestijn. Op een gegeven moment houdt onze chauffeur halt; de andere wagens rijden dichterbij. Gids Mohammed houdt conclaaf. We zitten verkeerd. De wagens keren en rijden terug. Ik zou het punt waar we de goede route oppikken niet hebben herkend, ware het niet dat onze chauffeur gebaart en een opgeluchte zucht slaakt.

De laatste etappe van vandaag brengt ons naar een gebied met zandduinen met daarin 'ingebed', een massief van hoge, grillig gevormde basaltrotsen. Het is een surrealistisch landschap dat een sfeer van grote verlatenheid uitstraalt. Het is aan het eind van de middag. De stralen van de laagstaande zon schijnen door de wolkenbanden heen en begeleiden ons op een wandeling door dit indrukwekkend vreemde landschap.

Vanaf de piste wandelen we over lage zandduinen met mooi gevormde windrimpels omhoog naar de muur van basalt. Er staat nog steeds veel wind. We zien het zand opwaaien aan de duinranden, een smalle band van wervelende deeltjes die de contouren van het landschap verzacht.

Mohammed voert ons over een smalle duingraat. Het zand loopt naar weerszijden steil omlaag. Het is oppassen om precies bovenop te blijven lopen; het zand is mul en een misstap betekent dat je zo een paar meter omlaag schuift. Zo naderen we de steeds indrukwekkender wordende rotsen.

Uit de zandduinen rijst een hoge muur van stenen pilaren op - de een breed, de ander smal en hoog. In het licht van de laagstaande zon kleuren ze warm oranje-geel. De tijd en het klimaat zorgden voor grillige patronen: richels, diepe inkepingen, instortingen soms. We kunnen er van alles in zien, dieren, gezichten, voorwerpen. Bij iedere stap veranderen de schaduwen en de voorstellingen; bij iedere stap tussen de rotspilaren verandert ook het uitzicht op het rotsmassief en het omliggende woestijnlandschap. Het is een werkelijk buitengewoon mooie tocht.

De fotograaf Frans Lemmens maakte enige jaren geleden een prachtig fotoboek van de Sahara. Land beyond Imagination, noemde hij zijn boek. Een rake typering. En zoals gezegd, een prachtig boek. Ik dwaal graag even af van dit reisverslag om er wat reclame voor te maken.

Het boek geeft een indringend beeld van de ongenaakbare schoonheid en veelzijdigheid van de grootste woestijn op aarde, die zich uitstrekt over heel Noord-Afrika. Van zandzeeën tot onwerkelijke rotsmassieven, van oases tot zoutmeren, van zandstormen tot luchtspiegelingen en van versteende boomstammen tot prehistorische rotstekeningen, maakt Sahara - Land beyond Imagination overtuigend duidelijk dat de woestijn beduidend méér is dan een schijnbaar desolate en eenvormige wildernis. Zoals we nu, tijdens deze prachtige wandeling, zelf kunnen ervaren.

Dat de woestijn meer is dan een wildernis blijkt ook uit de kleurrijke culturen en rituelen van de volken wier leven met de woestijn is verbonden. Toearegs, Bedoeïenen en Wodaabe ontwikkelden elk hun eigen leefwijze om de mensvijandige omstandigheden het hoofd te bieden. Lemmens' schitterende foto's geven een beeld van de strijd om het bestaan in een moordende, maar wonderschone omgeving. Op het internet is een ruime selectie van zijn foto's te bewonderen.

We dalen het zandduin af en komen aan de voet van de rotsen. Mohammed wijst ons een smalle doorgang. Van hier zien we de woestijn achter de rotsmuur verschijnen. Het smalle pad maakt de hoge rotsmuren aan weerszijden nog imposanter. Honderden meters rijzen ze bijna kaarsrecht omhoog. Met het hoofd in de nek zie ik nog slechts een smalle streep blauwe lucht.

Achter de hoge muur bevinden zich lagere rotsen, meer rotsblokken eigenlijk, tientallen meters grote en hoge formaties die met enige moeite goed te beklimmen zijn. Van zo'n uitzichtpunt zien we uit op de omgeving. Achter ons de hoge rotsmuur, voor ons de lagere formaties en daarachter de oneindige woestijn.

We dalen af van ons rotsblok en lopen met een boog over zandduinen tussen de lagere rotsen door totdat we uitkomen op een zadel, een hoog zandduin tussen twee hoge rotspilaren. Hier kamperen we. Marjan en ik zetten onze tent op aan de voet van een torenhoge rotswand. Vanaf het duin waar de landrovers zijn geparkeerd lijkt ons tentje piepklein. We staan er mooi in de luwte; hoe minder zand en stof er binnendwarrelt, hoe beter het is.

De wind is vanavond niet helemaal gaan liggen; aan een kant wel prettig, want het is nog steeds warm. Maar aan de andere kant voert de wind ook heel veel stof en stuivend zand aan. De drie auto's worden in een driehoek, afgezet met tentdoek, gereden. Zo hebben we enige beschutting en blijft het eten zandkorrelvrij. Op deze landrovertocht is een lage tafel mee, en verlichting - een lampje dat brandt op de accu van een van de landrovers. Het maakt de maaltijd comfortabeler en gezelliger. Na het eten zoeken we in het donker onze tent op. Lees verder ...