Op reis
Witte Kerst op Texel
Donderdag 23 december 2010. Het is winter, en wat voor een! Al in de laatste weken van de herfst vriest het dat het kraakt en ligt een groot deel van Nederland onder een ongewoon dik pak sneeuw. Het wordt dus een witte Kerst op Texel, iets dat in Nederland al niet vaak voorkomt, en op het eiland al helemaal een zeldzaamheid is.
Met trein, bus en boot ondernemen we de vanwege alle winterse ongemakken extra lange reis naar het noorden. We boekten een appartement in De Koog, het toeristenplaatsje waar we op eerdere bezoeken vooral langsfietsten. Maar nu dus eens een nadere kennismaking met de enige badplaats van Texel, zoals de VVV De Koog omschrijft.
Marianne gaat ons als kwartiermaakster voor en doet alvast inkopen; Marjan en ik arriveren aan het begin van de avond, als het al donker is op het eiland. Het appartement voldoet aan alle verwachtingen. Een heerlijke maaltijd volgens beproefd recept is het aangename begin van ons winters Kerstweekend.
Vrijdag 24 december 2010. Winters is niet teveel gezegd. De temperatuur is enkele graden onder nul en er staat een snijdende noordenwind. Over gevoelstemperaturen denken we maar liever niet na ...
Dik ingepakt op stap.
Het centraal gelegen De Koog is vertrekpunt van een groot aantal wandelingen. Onze eerste tocht gaat noordwaarts, recht tegen de wind in, door het duingebied De Nederlanden, waar het lijkt of te tijd ten opzichte van eerdere bezoeken heeft stilgestaan. Het boetje, de helmgrasaanplant op de lage duinen, het Oorlogsschip - een bosje door de wind in karakteristieke vorm gewaaide dennen - het is nog precies zoals in mijn herinnering.
Een ijskoude wandeling, 1
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 8 minuten (opent in een nieuw venster). U luistert naar een soundscape van een winterse wandeling.
Een ijskoude wandeling, 2
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 8 minuten 58 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar een soundscape van een winterse zee.
Veel sneeuw ligt er niet op het eiland en wat er ligt, is opgewaaid. De ijsvlakte van meertjes en vaarten glinstert in het vale zonlicht, dat een meestal vergeefse poging doet door de dikke grijze wolken heen te breken. Een eenzame gans wandelt door een weiland. Een vlucht soortgenoten klapwiekt even later over onze hoofden. Zijn ze misschien naar hem op zoek?
Door open gebied tornen we op tegen de koude wind. Voorbij het Oorlogsschip komt er wat meer begroeiing, zeer welkom na de gure eerste kilometers. In de luwte van een helling met struikgewas eten we onze boterhammen. Wat extra energie is met dit weer geen overbodige luxe.
Even verderop bereiken we door een duingebied De Slufter. Een uniek gebied tussen de Muy en de Eijerlandse Polder, dat in open verbinding staat met de zee. Zandvlakten en velden met heide en lamsoor, zover het oog reikt. De wijdse vlakte grenst aan de landzijde aan de stuifdijk; in het noorden doemt een duinenrij op en aan de kust zien we het open water dat de ontelbare kreken in het gebied voedt. Het is laag water. Als een enorm vraagteken krult de Slufter het land in. Langs de oevers fourageren ontelbare vogels - niet verwonderlijk, want het gebied wordt door Natuurmonumenten als een vogelreservaat beheerd.
Wij wandelen langs de duinen naar het water. Een breed zandstrand is met een dun laagje sneeuw bedekt. Een fraai gezicht, die witte vlakte tegen de gele duinen. Om het hoge duin aan de zuidkant van de doorbraak lopen we het Noordzeestrand op. De straffe wind zorgt niet alleen voor hoge golven, maar ook voor stuifzand, dat met enorme snelheid laag uitwaaiert over de zandvlakte, die ook hier aan de duinkant met een dunne sneeuwlaag is bedekt.
Spectaculair is het vele zeeschuim, dat door de wind alle kanten opwaait. Hoewel het er uitziet als verontreiniging, is het dat niet. In de zee leven microscopische kleine plantjes, in dit geval schuimalgen, die in grote kolonies samenklitten en zich aan elkaar hechten in een laag gelatine. Wanneer deze kolonies afsterven, wordt de gelatine door de golven tot schuim opgeklopt. Wind en stroming wassen de zee schoon en voeren het schuim het strand op.
IJs ontbreekt, maar in deze witte wereld van sneeuw, schuim en branding is een meer winters strand bijna niet voor te stellen.
Langs het strand wandelen is altijd al heerlijk, maar met de straffe wind in de rug, ook al is die ijskoud, kan de tocht niet meer stuk. Langs het water is altijd wat te zien. Zijn het niet de schelpen, ingebed in een laagje sneeuw - wat ik nooit eerder zo zag - dan zijn het wel de zogenaamde scheermessen, het omhulsel van een weekdier, die hier in groten getale in het zand liggen.
Langs de waterlijn wandelen strandlopers op stijve poten heen en weer in het ritme van de aanspoelende golven. Meeuwen scheren laag over het water en speuren naar voedsel. Ik heb het vaker gezien, maar onder deze winterse omstandigheden trekken de dieren meer dan gewoon mijn aandacht. Geen makkelijk bestaan, in weer, wind en water zo je kostje bijeen te scharrelen.
Helemaal verlaten is het strand niet. Net als wij trotseren enkele andere eilandbezoekers de elementen en genieten zonder twijfel net als wij van een mooie en bijzondere wandeling.
Terug bij De Koog wandelen we opgang omhoog en maken nog een rondje door het pas opgeknapte winkelhart van het dorp dat er zonder veel bezoekers wat verweesd bijligt. Alle Texelaars hebben het over het gebrek aan toeristen. Het is duidelijk een teleurstelling voor de plaatselijke ondernemers; wij vinden het ontbreken van een lokale pantoffelparade veel minder erg ...
Een lekkere bonenstamppot met rijst van Marjan is een aangenaam begin van onze Kerstavond.
Zaterdag 25 december 2010. Eerste Kerstdag. Nog steeds koud, maar de wind is gaan liggen. Kijk, dat scheelt heel wat graden op de gevoelsthermometer! De grijze wolkenlucht is gebroken en hier en daar zien we stukjes blauw, die de belofte van een mooie wandeldag inhouden.
Die wandeltocht gaat vandaag in zuidelijke richting. Door het Californiëbos en duinen naar Ecomare, helaas gesloten maar omgeven door borden die mooie verbouwingsplannen aankondigen. Naar de kust. Vanaf paal 17 wandelen we langs het strand verder naar het zuiden.
Een winterse strandwandeling
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 6 minuten 13 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Winter Chimes van Kevin MacLeod. Op deze fotoserie en op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Vogels van de zee
Een YouTube video en fotoserie (HD 720p) van 9 minuten 44 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar een soundscape van een winterse zee.
Besneeuwde stranden
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 6 minuten 54 seconden (opent in een nieuw venster).
Geleidelijk aan trekt de lucht open en komt de zon tevoorschijn. Het besneeuwde strand glinstert in het licht. De zilvermeeuwen verzamelen zich in grote vluchten bij de basalten golfbrekers. In de branding zoeken ze naar voedsel. Zonder wind en met zon ziet de natuur er wel een heel stuk vriendelijker uit dan gisteren.
Vanuit de verte ziet zo'n vlucht meeuwen eruit als een willekeurig door elkaar vliegende kluwen van vogels, maar wie wat nauwkeuriger kijkt, ziet dat de dieren eigenlijk gewoon aan het werk zijn. Laag vliegend boven de branding, soms erin duikend, speuren ze naar voedsel. Per golfbreker fourageren honderden meeuwen; het is een wonder dat ze elkaar steeds weten te ontwijken. Wie goed kijkt, kan niet anders dan bewondering krijgen voor het geweldige manouvreervermogen van de dieren.
Kijk! Daar heeft er een iets te pakken! Wat zou het zijn, een vis? Met het blote oog is het niet te zien. Gelukkig brengt de camera (met telelens) uitkomst. Wie zei ook alweer dat fotografen minder zien dan wandelaars zonder camera!?
Tot mijn verrassing heeft de meeuw geen vis te pakken, maar een ... scheermes - u kent ze wel, die langwerpige schelpen in de vorm van een scheermes die je soms met hele hopen tegelijk op de Noordzeestranden tegenkomt. Het gaat de meeuw natuurlijk niet om het omhulsel, maar om de binnenkant. Het weekdier dat in het scheermes huist, is voor hen een lekkernij. Kennelijk worden de scheermessen in de branding omhooggewoeld, want later op onze wandeling zie ik nog veel meer meeuwen met een, zo lijkt het, vergenoegd gezicht rondstappen met een grote schelp in hun bek.
Ik ben er zelf verrast over hoe interessant ik de meeuwen eigenlijk ben gaan vinden. Zo intensief als gisteren en vooral vandaag heb ik ze nog niet eerder geobserveerd. Het blijkt eigenlijk heel interessant en leuk te zijn hun bewegingen eens wat nauwkeuriger - in dit geval door een telelens - te volgen.
Maar het zijn niet alleen de zeevogels die langs het strand de aandacht trekken. Het strand met sneeuw en schuim blijft iets bijzonders! Bij iedere stap tovert het zonlicht nieuwe spiegelingen op de grens van land en water, heen en weer glijdend, plotsklaps vooruitspringend, weer traag terugtrekkend. De vele schuimvelden bewegen eenvoudig mee op dit eeuwigdurend ritme.
Het mooie weer trekt mensen. Maar gelukkig is het strand groot genoeg voor het handjevol toeristen en Texelaars dat vandaag erop uit trekt. Honden spelen uitgelaten op het strand met een bal. Van kou en nattigheid hebben ze in hun enthousiasme geen last. Twee hebben er zelfs het voorjaar al in de kop ...
Ter hoogte van de Westerslag lijkt het mooie weer over. Donkere wolken trekken voor de zon langs, en gelijk voelt het kouder aan. Tijd om het binnenland weer eens in te gaan. Door de verstilde duinen van de Bleekersvallei lopen we naar de bosrand. Het pad tussen de bomen brengt ons ter hoogte van Ecomare, waar we de heenroute oppikken en terugwandelen naar De Koog en ons comfortabele appartement, waar we de dag vieren met een warm glas glühwein.
Een gezellige maaltijd in een van de vele restaurantjes die De Koog rijk is, besluit de Eerste Kerstdag op het eiland.
Zondag 26 december 2010. Het heeft nog maar nauwelijks gevroren, maar blij zijn we er niet mee. Neerslag, die eerder in de vorm van sneeuw zou vallen, komt nu als ijzel naar beneden. In het dorp zijn de straten spekglad.
Maken we opnieuw een strandwandeling - "het zand is lekker stroef onder de voeten", wordt geopperd - of wagen we het erop met de gladheid en maken we een tochtje naar De Waal en Den Burg?
We kiezen het laatste, en ondanks een moeizaam begin hebben we van onze keus geen moment spijt. De grijze wolken verdwijnen en maken plaats voor een helderblauwe hemel. De winterse weilanden koesteren zich in het warme licht van de laagstaande winterzon. Kaal, dat is vaak het eerste waar je aan denkt als je door een winters weidelandschap wandelt. Maar niets is eigenlijk minder waar. Sneeuwresten accentueren de omgeploegde aarde en zacht licht tovert fraaie accenten op hekken en bomen. De wereld ziet er vandaag gewoonweg prachtig uit.
Paarden in de winter
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 4 minuten 33 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Brumal Promenade. Op de muziek zijn Magix licentievoorwaarden van toepassing.
Tussen De Koog en De Waal
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 5 minuten 59 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Brumal Promenade. Op de muziek zijn Magix licentievoorwaarden van toepassing.
Meeuwen tussen licht en donker
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 4 minuten 14 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar een soundscape van een winterse zee.
Meeuwen tussen regen en zonneschijn
Een YouTube video (HD 720p) van 1 minuut 40 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar een soundscape van een winterse zee.
Langs het Oude Dijkje staat een grote kudde paarden te wachten. Waarop? Wel, op de boer, die even later met de trekker en een grote baal hooi aan komt rijden. De dieren weten het precies: bij het eerste geronk in de verte lopen de leiders van de kudde al in de richting van de plek waar zij weten dat hun hooi wordt gedeponeerd.
Het is genieten van het spel van licht en schaduw aan de Waal en Burgerdijk, dik besneeuwd en omzoomd met oude bomen. In de verte bewegen mensen, kleine bont geklede poppetjes in een winters landschap. Er wordt geschaatst op de Molenkil.
De Burgerdijk brengt ons naar het dorp De Waal. Lange boomschaduwen strekken zich uit over winterse weiden. In de verte - op Texel kun je ver kijken - ontlaadt zich een bui. Sneeuw of regen? Het deert ons weinig; het slechte weer is ver weg, misschien wel boven zee.
In De Waal is precies één restaurant open, maar dat is natuurlijk genoeg. Na de koffie dan wel chocolade met heerlijke zelfgemaakte appeltaart zijn we weer helemaal klaar voor de volgende etappe: naar Den Burg, de hoofdstad van het eiland.
Daar moeten we helaas wat lang op de bus wachten. U begrijpt: een winterdienstregeling ... Den Burg lijkt in diepe rust te verkeren en nodigt niet uit voor een rondwandeling langs haar gesloten winkels.
Terug in De Koog wandelen we voor een laatste keer op deze reis naar de zee. We treffen een bijzonder schouwspel. Naar het zuiden dartelen meeuwen boven de golven tegen een door de zon romantisch geel-roze verlichte wolkenband; vanuit het noorden nadert een indrukwekkende regenbui - dreigend als ging het om een noodweer, zo donker kleurt de lucht in blauw en grijs.
Op de vloedlijn fourageert een meeuwenwolk. Het zijn er meer dan we tot nu toe zagen, een prachtig gezicht tegen de dreigende wolkenlucht. Meeuwen tussen licht en donker. Als de eerste regendruppels vallen, vluchten we het dorp in, naar de beschutting van ons warme appartement.
Met een goede maaltijd besluiten we deze derde wandeldag.
Maandag 27 december 2010. De terugreis. Met bus, boot en bus naar het treinstation van Den Helder. Op de boot worden de meeuwen gevoerd. In Den Helder horen we dat onze trein niet verder rijden zal dan naar ... Anna Palowna, twee haltes en slechts tien minuten verderop. Aanrijding.
Gelukkig staat in Anna Pawlona al een bus klaar en na een toeristisch tochtje door het Noordhollandse staan we een klein uur later opnieuw op het perron, ditmaal dat van Schagen. Van hier verloopt de treinreis echter vlekkeloos en aan het eind van de middag keren we voldaan en vol mooie winterse indrukken naar huis terug.