In de natuur
De dierentuin van Wuppertal
Donderdag 5 mei 2011. Als ik om de hoek van de Hubertusallee loop, schrik ik even. Geen mens te zien op het plein voor de ingang van de dierentuin. De zoo zal toch niet om een of andere reden gesloten zijn!?
Maar nee, de dierentuin is gewoon open. Het is iedere keer even wennen: Wuppertal is één van de landschappelijk gezien fraaiste dierentuinen van Duitsland. Toch ontvangt de tuin, relatief gezien, weinig bezoekers. Aan de tuin en zijn medewerkers ligt het niet, en aan de dieren ligt het zeker niet. Dat kan iedereen die er een bezoek brengt, zien: aan de manier hoe er met de dieren wordt omgegaan, de verbeteringen die de laatste decennia zijn aangebracht, aan de dieren zelf, die voor het overgrote deel de indruk wekken het hier goed te hebben ... Dat laatste zeg ik vanzelfsprekend met enige voorzichtigheid; een dierenfluisteraar ben ik zeker niet. Toch krijg je, als je hier een paar dagen rondloopt, wel een indruk. Al mag je het misschien niet meer dan dat noemen.
De dierentuin van Wuppertal
Een fotoserie van 52 beelden (opent in een nieuw venster).
Bij de ingang wordt ik opgewacht door twee vriendinnen, waarmee ik vandaag heb afgesproken. Het is als altijd een genoegen elkaar weer te zien. Met een bolderwagen vol lekkers begeven we ons naar het ijsberenverblijf. De dames hebben flink ingekocht: zalm, meloenen, ananas, noten, honing - de ijsberen worden weer eens goed verwend.
Een bijzondere visvangst
Een fotoserie van 11 beelden (opent in een nieuw venster).
De zalmen worden door de dierverzorgers snel verdeeld. Vilma vindt haar exemplaar in de houtsnippers in het moeder-kind verblijf. Met een verbaasde blik, want: daar verwacht je geen zalm! Ook Lars heeft geroken dat er iets te halen valt. De ijsberen kunnen tegenwoordig wanneer ze dat willen, van verblijf wisselen tussen het 'grote' verblijf en wat de Duitsers de Mutter-Kind Anlage noemen; daardoor valt een deel van de maaltijd buiten ons gezichtsbereik.
Lars en Vilma: Samen
Een fotoserie van 26 beelden (opent in een nieuw venster).
Na de maaltijd wentelt Vilma zich uitgebreid in de houtsnippers. Ze lijkt zich daar heerlijk op haar gemak te voelen. Een enkele keer vertoont ze een vreemde beweging, een stereotypie, die veel dieren in gevangenschap vertonen. Het lijkt op het verrekken van de nekspieren, gepaard gaand met het achterover gooien van het hoofd, steeds bij het maken van een draai. Vilma vertoonde dit al in Rostock, waar ze geboren is; er is dus geen rechstreeks verband met haar leefomstandigheden in Wuppertal. Misschien is die er wel met haar omstandigheden in Rostock. Hier leest u daar meer over (in het Duits). De dierverzorgers van Zoo Wuppertal doen er alles aan om de dagen voor de ijsberen zo gevarieerd mogelijk te maken. En inderdaad blijkt dat afwisseling een goede remedie tegen stereotypie is.
Natuurlijk staat buiten kijf dat het ijsberenverblijf in Wuppertal te klein is. Maar daarbij moet, vind ik, wel vermeld worden dat de dierverzorgers, daarin gesteund door hun directeur, er alles aan doen om het leven van de dieren zo leuk en gevarieerd mogelijk te maken. Zo is er een boomstam in het verblijf gelegd, wordt regelmatig nieuw speelgoed gekocht, is er een vrije doorgang naar het moeder-kind verblijf gemaakt, zijn de houtsnippers in het verblijf gekomen, krijgen de dieren dagelijks veel aandacht - en, sinds de komst van Lars naar Wuppertal, komen er regelmatig bezoekers langs met extra lekkernijen.
Kritiekloos ben ik zeker niet over hun leefomstandigheden. Maar: ook in een klein huis kun je gelukkig zijn. Ik hoop dat wat opgaat voor mensen, ook opgaat voor deze dieren.
Een wandeling door de dierentuin voert langs eenden en pelikanen, die lekker in het zonnetje liggen te genieten. Voorbij de wolven. Zoo Wuppertal heeft veel grote en zelfs zeer grote dierverblijven. Dat van de ijsberen en dat van de wolven steken hier echter zeer ongunstig bij af ...
Bij de olifanten ontmoeten we als eerste Tusker, de vader van de in januari geboren olifantenkinderen Uli en Shawu. Tusker heeft in zijn jeugd een ongelukkige val gemaakt en daarbij een slagtand verloren. Dat verklaart zijn enigszins afwijkende aanblik. Gelukkig heeft hij er verder geen last van.
Om de hoek zien we de weide met de olifantenkudde. Rustig staan de dieren bijeen. Ze beroeren elkaar met de slurf, alsof ze daarmee de familieverbanden willen bevestigen. Een mooi gezicht. Shawu zoekt regelmatig zijn moeder Punda op om bij te drinken. Bij olifanten gebeurt dat tussen de voorpoten; het duurt even voor ik goed in de gaten heb hoe dat zit.
De olifantenfamilie
Een fotoserie van 33 beelden (opent in een nieuw venster).
Tijd voor een hapje eten in het Chinese restaurant tegenover de dierentuin; tevens een mooie gelegenheid om bij te praten. Daarna snel weer terug naar de dierentuin. Langs het veelkleurige bloemperk tegenover het zoorestaurant, langs de flamingo's en de ara's lopen we de heuvel op naar het Nordlandpanorama, aan de voet waarvan de zeeleeuwen en 'onze' ijsberen Lars en Vilma leven.
Lars en Vilma in het water
Een fotoserie van 77 beelden (opent in een nieuw venster).
Lars zwemt in het water. Alhoewel de blauwe ton vooral op Vilma een grote aantrekkingskracht heeft, wil ook Lars er wel eens zijn krachten op beproeven. Het is een indrukwekkend gezicht de grote ijsbeer met de ton te zien spelen. In het kristalheldere water is goed te zien hoe soepel een ijsbeer zich onder water beweegt. Water is dan ook niet voor niets naast sneeuw en ijs hun natuurlijke element.
Als Lars weer op het droge is, zwemt Vilma nog een paar rondjes. Jammer genoeg maken we ze niet alle twee tegelijk in het water mee. Na het koele nat wandelen beiden heen en weer door het verblijf.
Tegenover het ijsberenverblijf leven de pinguins. Dankzij een hoge glazen plaat is heel goed te zien hoe zij zich onder water bewegen. Een buitengewoon mooi gezicht, dat ik voor het eerst in de natuurdocumentaire Deep Blue zag - en dus nu, zomaar in het echt, vlak voor mijn neus!
Deep Blue : de pinguins van Wuppertal
Een fotoserie van 60 beelden (opent in een nieuw venster).
De zeeleeuwenshow in Wuppertal is iets wat je niet missen mag. Zeeleeuw Mylo, die we vorig jaar april in Wuppertal zagen arriveren, is inmiddels leider van de groep. De verzorgers hoeven hem niets meer te leren. Met duidelijk genoegen speelt hij met de verzorgster - om een visje, dat wel. Maar we zien toch ook, dat als Mylo even geen zin heeft, hij gewoon in het water springt en een rondje gaat zwemmen. Dwang zit er niet achter, dat maakt het hele gebeuren tot een spel dat het aanzien waard is. Behalve menselijke toeschouwers kijken ook twee reigers geboeid toe, in de hoop vroeg of laat een visje te kunnen verschalken.
Zeehondenvoedering
Een fotoserie van 45 beelden (opent in een nieuw venster).
Natuurlijk worden bij het voeren ook Lars en Vilma niet vergeten. Het is altijd weer indrukwekkend om te zien hoe groot Lars eigenlijk is, als hij op zijn achterpoten gaat staan.
Na nog een tijdje bij Lars en Vilma beginnen we aan een grote rondgang door de dierentuin. Opvallend onderweg zijn de konijntjes die we in het groen zien. Een plaag is het niet, maar het zijn er best veel!
Het Wonder van Wuppertal
Een fotoserie van 41 beelden (opent in een nieuw venster).
De Siberische steenbokken zijn in de rui. Ze schuren zich aan enkele takken. In het verblijf bevindt zich een hoge rots. Verschillende dieren zijn omhoog geklauterd en kijken belangstellend naar ... ja, naar wat? In eerste instantie heb ik geen idee.
Tussendoor lopen we even terug naar het moeder-kind ijsberenverblijf, waar Lars met duidelijk genoegen een van onze meegebrachte meloenen verorbert. De schil laat hij liggen. Een verschil met zijn zoon Knut, die zulke lekkernijen altijd tot de laatste vezel opat!
Terug naar de steenbokken. De dieren staan nog steeds te kijken; er moet toch iets aan de hand zijn. Ze lijken naar één dier te kijken, dat zich op een klein plateau, zo'n vier meter boven de grond, bevindt. Even later wordt alles duidelijk. Het dier is zwanger, en staat op het punt haar kind ter wereld te brengen.
De geboorte verloopt snel en voorspoedig. Na een paar minuten al zien we een jong bokje, nog nat en met een lange navelstreng, dat zijn eerste blikken om zich heen werpt. De moeder likt het dier droog. Het is een ontroerend gezicht te zien, dat de dierenmoeder net zo blij met haar kind is als een mensenmoeder zou zijn. De vreugde straalt er vanaf!
Even later verdwijnt de moeder opnieuw achter de rotsen en al snel zien we waarom: Een tweede kindje blikt over de rand. Ondertussen klimmen twee jonge dierverzorgers voorzichtig langs de rotsen omhoog, om polshoogte te nemen. Ze kontroleren, of alles in orde is met moeder en kinderen en kijken snel naar het geslacht van de pasgeboren dieren. "Het zijn meisjes", roepen ze ons vrolijk toe. De moeder kijkt vol vertrouwen toe. Ze heeft er geen enkel probleem mee dat de verzorgers haar kinderen aanraken en voorzichtig even oppakken.
Als de verzorgers omlaag geklauterd zijn, komen de andere dieren, die al nieuwsgierig stonden te wachten, naderbij. Een voor een komen ze de babies bekijken. Het ziet er werkelijk als een kraambezoek uit. Zelfs de vader klimt omhoog, en buigt zich nieuwsgierig over de jonge diertjes.
De dieren later moeder en kinderen met rust. Er wordt gelikt en geknuffeld. Het oudste kind is een brutaaltje. Onzeker staat het op zijn poten en maakt zich, ondanks waarschuwingen van moeder, op de omgeving te verkennen ... Als dat maar goed afloopt ...
Op duizelingwekkende hoogte voert het jonge dier zijn onbeholpen capriolen uit. Ik moet er niet aan denken wat er gebeurt als hij op het smalle rotsplateau een verkeerde beweging maak. Ik spoor de dames aan: "Laten we maar verder lopen; dit kan ik bijna niet aanzien!" Zo gezegd, zo gedaan. Nauwelijks hebben we ons echter omgedraaid, of we horen een doffe klap. Het zal toch niet ...!?
Meteen ren ik naar de verzorgers, om ze te waarschuwen. Hard lopend komen ze aan. Ik durf even niet meer te kijken ... Dan hoor ik geruststellende geluiden. Leeft het diertje nog? Ja - en het staat alweer op de benen! Een beetje confuus, maar toch!
Als de eerste schrik te boven is, verzekeren de dierverzorgers ons, dat er eigenlijk niets ergs gebeurd is. Omdat de botten bij zulke jonge dieren nog week en flexibel zijn, kunnen ze zo'n val zonder schade overleven. Voor mij is het iets ongelooflijks dat een baby, die 15 minuten na de geboorte van vier meter hoogte omlaag valt, overleeft. En ook al geven de dierverzorgers er een plausibele verklaring voor: Ik vind het het Wonder van Wuppertal!
Maar hoe vergaat het ondertussen de moeder? Van bovenaf kijkt ze verschrikt toe wat er met haar kind gebeurt. Ze kan het niet te hulp schieten, omdat haar tweede kind haar ook nodig heeft. Dan zie je, dat in de natuur een harde maar duidelijke keuze wordt gemaakt ...
Gelukkig helpen de andere dieren de arme moeder. Enkele 'tantes' komen voorzichtig naar het gevallen dier toe, onderzoeken het, likken en strelen het, stellen het gerust. Bijna automatisch nemen ze de rol van de moeder over.
De goede zorgen van verzorgers en andere dieren stellen ons enigszins gerust. En als na enige tijd onze gemoederen weer bedaard zijn, vervolgen we, enigszins gerustgesteld, onze rondgang door de dierentuin.
Langs de stokstaartjes en de sneeuwluipaarden, die ons deze keer eens niet negeren, maar nieuwsgierig aankijken. Hebben ze misschien honger?! In dit deel van de dierentuin heerst een weldadige rust. Andere bezoekers zijn er niet. De dieren zijn ook totaal op hun gemak. Ik ben eigenlijk benieuwd of er wel eens onderzoek is gedaan naar de invloed van (menselijke) drukte op de dieren. Het kan bijna niet anders, of dieren moeten daar last van hebben.
Onderweg naar de tijgers en leeuwen zien we dit konijntje - of liever gezegd, het ziet ons! Zoals al gezegd, naast de dieren in de hokken zijn er hier in Wuppertal ook veel buiten te zien.
De jonge tijgermeisjes Tschuna en Daseep spelen vrolijk met elkaar. Een prachtig verblijf hebben ze, beschut tussen hoge rotsen en met veel speelgoed.
Tschuna en Daseep
Een fotoserie van 78 beelden (opent in een nieuw venster).
Tschuna en Daseep: Op jacht!
Een YouTube film (HD 720p) van 2 minuten 29 sekonden (opent in een nieuw venster).
We klimmen verder. Naar de leeuwen is het even zoeken. De meesten zijn in het binnenverblijf, waar in alle rust heerlijk gesmikkeld wordt.
Een leeuwenmaaltijd
Een fotoserie van 31 beelden (opent in een nieuw venster).
Terug naar beneden. In het mensapenhuis genieten we van de orang utans. Eén ligt er lekker onder een dekentje te smikkelen. Hoe herkenbaar is het gedrag van de dieren! Kleed de mens uit, denk onze cultuur weg, en wij zouden het net zo doen!
Onder een veilige deken
Een fotoserie van 14 beelden (opent in een nieuw venster).
Een kop koffie op het terras van het zoorestaurant vormt het besluit van een mooie dag, waar we gedrieën met plezier op terugkijken.