In de natuur
Een bezoek aan Zoo Halle
Na onze wandelingen in de Harz doen we Halle aan. Een oude Hanzestad met een fraaie oude dierentuin, die de laatste jaren flink gemoderniseerd is. Zoo Halle ligt op een steenworp afstand van ons B&B, dus een bezoek is al snel gepland.
Hoogtepunten van een bezoek aan Bergzoo Halle
Een fotoserie van 64 beelden (opent in een nieuw venster).
De Zoologische Garten Halle opende op 23 mei 1911 haar poorten. Het 110-jarig bestaan is dus net achter de rug. In dat eerste jaar leefden in de dierentuin 196 dieren in 94 soorten. Zoo Halle heeft een bijzondere ligging, op de top van een 130 meter hoge berg in het noorden van de stad. De paden en dierverblijven zijn aangelegd op de flanken van de berg, het is er dus flink klimmen en dalen.
Maar de ligging zorgt ook voor onverwachte uitzichten, niet alleen op de omgeving maar ook op de dieren en hun verblijven. De dierentuin ontwikkelde zich als een klassieke dierentuin, met als eind resultaat te veel dieren, niet altijd in de beste omstandigheden gehouden, op een relatief kleine oppervlakte van zeven hectare.
Aan het eind van de jaren 1980 werd het aantal dieren gereduceerd. Aan het houden van een aantal grotere soorten, zoals giraffen, neushoorns, grotere antilopensoorten en runderen kwam een einde. Deze veranderingen maakten het de dierentuin mogelijk op een relatief klein oppervlak moderne ontwikkelingen rond het houden van zoodieren toe te passen en deze nieuwe ontwikkelingen ook bij te houden. Dat uit zich ondermeer in de moderne aanblik en de grootte van vele dierverblijven in de dierentuin.
Via de trap naast de overdekte parkeergarage - die garage is het eerste wat je van de dierentuin ziet als je aan komt lopen - loop ik omhoog naar de ingang. De dierentuin van Halle is zoals gezegd op de hellingen van een berg gebouwd. Omdat je vanaf de berg regelmatig vrij uitzicht hebt over stad en land, geeft de dierentuin, meer nog dan in Wuppertal, de indruk een echte Berg-Zoo te zijn. Dat is dan ook de bijnaam van Zoo Halle.
Langs een eendenvijver en vogelkooien gaat het eerst omlaag, naar de de grote roofdieren aan de voet van de berg. Die leven hier in redelijk grote, moderne verblijven, die je niet alleen vanaf de begane grond maar ook van boven kunt bekijken. Leeuwen doezelen in het ochtendzonnetje. Een tijger loopt buiten zijn rondjes door het struikgewas van zijn verblijf.
Ondanks dat de roofdierverblijven in Halle er goed uitzien, vraag me onwillekeurig toch af wat er nu eigenlijk wérkelijk voor verblijven nodig zijn om deze prachtige dieren een interessanter leven te bieden. Ook al is het misschien niet te verwezenlijken, zou zo'n ideaalbeeld toch wat meer duidelijkheid kunnen geven over de vraag of je zulke dieren nu in een dierentuin of beter in een natuurpark kunt laten leven. Nog beter is natuurlijk: de vrije natuur. Helaas lijkt dat voor veel diersoorten tegenwoordig al een gepasseerd station.
Achter de roofdierenverblijven ligt het uitgestrekte terrein van de olifanten. De dieren zijn nog in hun binnenverblijf, van buiten een modern rond gebouw; binnen zie ik echter het beton en het hekwerk van zware metalen tralies dat de meeste olifantenverblijven kenmerkt. Dat het ook anders kan, is te zien in Wuppertal waar in het binnenverblijf van de olifanten veel met hout gewerkt is. De echo is er weg en de sfeer vriendelijker. Of de dieren dat ook zo ervaren, weet ik natuurlijk niet, maar ik kan het me wél voorstellen. In hun stallen lopen de olifanten wat onrustig heen en weer. Waarschijnlijk willen ze graag naar buiten, waar ze een groot terrein tot hun beschikking hebben.
Voorbij de olifanten ontdek ik, tegenover het Zoo-café, het verblijf van de kraagbeer en de bruine beer. In tegenstelling tot de eerdere dierenverblijven valt het hunne me tegen. In een drukke omgeving en: klein en ouderwets. Hier is de modernisering nog niet langsgeweest.
De kraagbeer van Zoo Halle
Een YouTube film (HD 720p) van 2 minuten 52 seconden (opent in een nieuw venster). Met als soundscape het orginele geluid uit Zoo Halle.
De kraagbeer 'vist' . Onophoudelijk gaat de snuit in het water heen en weer, af en toe zetten de grote poten de waterwervelingen extra kracht bij. Speelt het dier, probeert het daadwerkelijk te 'vissen'? Of is het een stereotypie, uit verveling, vanwege het kleine verblijf, vanwege de drukke omgeving? Er is geen dierverzorger in de buurt om het te vragen.
De bruine beer, of beter: berin, want ze heet Conny, ligt rustig te slapen. Af en toe kijkt ze op, als een bezoeker de glazen wand van haar verblijf nadert.
Ik klim een pad hoger. Dat hoort erbij in een Berg-Zoo!
Bij de luiaards
Een fotoserie van 61 beelden (opent in een nieuw venster).
Een luiaard gaat uit eten
Een YouTube film (HD 720p) van 2 minuten 17 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar PSneaky Snitch van Kevin MacLeod. Op deze film en op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Bij de luiaards heerst grote activiteit. Eén van de dieren besluit een hapje te gaan eten en doorkruist met verrassende snelheid het verblijf in de richting van de goedgevulde etensbak. Ondersteboven hangend zoekt hij (of zij) de lekkerste stukjes voedsel uit. Ik zag nog niet eerder zo'n dier in actie!
Over één van de dieren schrijft de Zoo op haar website: Unser Zweifinger-Faultier Paula ist übrigens etwas ganz besonderes: Es lebt nun schon 40 Jahre hier im Zoo und ist somit das älteste in einem Zoo gehaltene Faultier der Welt. Of het dier dat ik zo lekker zie eten Paula is, weet ik niet. Voor een oud dier ging het allemaal wel erg snel! Wel vind ik dat zo'n eenvoudig zinnetje op een bord of website je beeld van zo'n dier(soort) bijstelt. Zeker als het een luiaard betreft, een dier dat voor de meeste mensen niet heel aansprekend is. Meestal hangen de dieren bewegingloos aan een tak te slapen. Het was leuk iets meer te weten, en ik vond het bijzonder één van dieren zo in actie te zien.
Pinguin bezoekt bezoekers
Een fotoserie van 61 beelden (opent in een nieuw venster).
Langs eenden en pelikanen kom ik bij de pinguins. Daar is iets bijzonders aan de hand. Het verblijf wordt afgeschermd van de bezoekers met een betonnen rand met daarop een rail. Daarachter water en daarachter weer zand en rotsen met struikgewas, waar de pinguins verblijven. Twee van de dieren hebben een leuk spel bedacht: ze zwemmen naar de betonnen rand, klauteren erop en paraderen dan parmantig en nieuwsgierig langs de bezoekers. Dier en mens bewegen zich op vijf centimeter van elkaar. Zonder iets ertussen, maar ook zonder dat er iets gebeurt. De pinguins bekijken de mensen nieuwsgierig, zonder ze aan te willen raken. Mensen kijken nieuwsgierig terug, ook zonder de dieren aan te halen. Wie dat al zou willen, deinst wel terug na het zien van de vervaarlijke snavels.
Na een tijdje krijgen ze genoeg van alle aandacht en richten zich weer op hun soortgenoten. Een leuke en grappige afwisseling van de dagelijkse routine, lijkt me.
De zeehondenshow van Zoo Halle
Een YouTube film (HD 720p) van 2 minuten 7 seconden (opent in een nieuw venster). Met als soundscape het orginele geluid uit Zoo Halle.
Verderop begint bij de zeehonden een demonstratie, waar de dieren met ogenschijnlijk plezier aan deelnemen. Veel trainingen en trucs zijn overgenomen van andere dierentuinen, en de verzorger van Zoo Halle maakt daar geen geheim van. De interessante uitleg gaat gepaard met een uitvoerige bronvermelding.
In de kinderboerderij worden de kinderen bijna besprongen door de geitjes, die ze mogen voeren. Feest voor dier en mens!
Bij de zwijntjes zijn vele jongen geboren. Het gespeel van de jonge dieren verveelt me niet snel. Moeder en kinderen 'stogzuigen' elkaars vel. Is dat net zoiets als vlooien bij apen?
De 'stofzuigers' van Halle
Een fotoserie van 41 beelden (opent in een nieuw venster).
Steeds hoger klim ik. Fraaie uitzichten over de Altstadt van Halle. Hoog op de steil omlaag lopende helling wonen de steenbokken - hoe kan het ook anders. Aan de andere kant van het pad ligt een bloemen-bergweide met, onder andere, prachtige papavers.
Over de top, langs het onvermijdelijke restaurant, naar de andere kant van de berg. Daar leven, in twee verblijven naast elkaar, chimpansees en nijlpaarden. Een kennelijk niet onmogelijke combinatie. Een chimpansee heeft een flesje fris naast zich staan, waar hij met enige regelmaat van drinkt.
Over de twee oude chimpansees in Zoo Halle valt een bijzonder verhaal te vertellen. In het chimpanseeverblijf wonen Bangi en Sebastian, beide 37 jaar oud. Ze mogen elkaar heel graag en zijn graag bij elkaar. De beide dieren kunnen in Halle voor de rest van hun leven bij elkaar blijven, zo is onlangs besloten.
Deze beslissing maakt een einde aan een lijdensweg voor beide dieren. Bangi verloor in 2008 na 34 jaar plotseling haar partner Satcho. Bangi en een nieuwe partner, Unyoro uit Zoo Leipzig, konden niet met elkaar overweg. De poging hen samen te brengen, eindigde in gevechten, waarbin Unyoro Bangi verwondde. Zo bleef Bangi voor de twee keer in korte tijd alleen achter. En ditmaal met slechte ervaringen.
Sebastian komt uit een circus en leefde na zijn tijd daar in de dierentuin van Kaiserslautern en later in Tiergarten Straubing. Hij werd door de andere chimpansees niet in de groep geaccepteerd en isoleerde zich dan ook van de groep. Bij de zoektocht naar een nieuwe partner voor Bangi kwam ook Sebastian in beeld. Toen beide dieren elkaar op 25 mei 2010 in Halle voor het eerst zagen, was het onmiddelijk duidelijk dat zij elkaar mochten. Beide dieren gaven heel snel aan, dat ze bij elkaar wilden zijn. Al de eerste dag na hun kennismaking gebeurde dat. Sindsdien zijn ze onafscheidelijk.
Beide chimpansees zijn door mensen opgevoed en daardoor onbekend met het normale gedrag van soortgenoten, die in een sociale groepsstructuur kennen. Daarom weten Bangi en Sebastian zich niet bij een groep aan te sluiten; ze weten eenvoudig niet hoe dat moet.
Zowel bij de dierverzorgers uit Halle als uit Straubing stonden de tranen in de ogen, toen zij zagen hoe graag Bangi en Sebastian elkaar mochten. Nieuwe liefde bij oude chimpansees! Van nageslacht zal gelukkig niets komen; de zoo wil dat de oude dieren niet meer aandoen. Kort geleden is bij Bangi een hormonenimplantaat vernieuwd zodat zij niet meer zwanger kan worden. Ondanks alle liefde tussen beide dieren is overigens wel duidelijk, dat Bangi in het verblijf de broek aan heeft. Dat is goed te zien bij de maaltijd, waarbij zij de lekkerste hapjes voor zichzelf opeist. Niets menselijks is dieren vreemd!
In KnutiWeekly vindt u onder de titel Neue Liebe bei alten Schimpansen | New Love for old Chimpanzees een kort verhaal van mijn hand met foto's van beide dieren (opent in een nieuw venster).
Op m'n gemak wandel ik over het cirkelvormige pad dat rond de berg voert weer omlaag en kom weer uit waar mijn tocht naar boven vanochtend startte, bij het verblijf van de luiaards. Ernaast woont een bever, die net zijn maaltijd gekregen heeft. Hij maakt voor zichzelf een open plek, midden tussen het fruit, de sla en de koolbladeren, en begint vergenoegd te eten.
De kraagbeer is intussen op een hoge uitstekende boomstam geklommen. Vanuit haar hoge positie bekijkt ze haar bezoekers. Later zie ik het dier in de buurt van bruine berin Conny. De twee verblijven zijn op een bepaald stuk slechts door een glaswand gescheiden. Gelukkig is het woelen in het water, het 'vissen' zoals ik het noemde, dus niet haar enige bezigheid.
In het roofdierenhuis ontdek ik op een deken een jong tijgertje. Dat is Ranga. Ze is zonder opzet door haar moeder verwond en dientengevolge van achteren verlamd. De verzorgers en artsen van de dierentuin proberen er alles aan te doen om haar te helpen. Helaas heeft het allemaal niet mogen baten, lees ik enkele maanden na dit bezoek. Op 31 augustus laat de dierenarts Ranga inslapen.
Aan Ranga en haar korte maar bijzondere leven is in HetMagazijn een aparte pagina gewijd. (Volgt binnenkort)
Ik sprak met Marjan af op het Marktplein van Halle, een half uurtje lopen. De tijd gaat snel als je een dierentuin bezoekt! Voor ik er erg in heb, is het tijdstip van onze afspraak aangebroken en moet ik Zoo Halle verlaten. Een aangenaam bezoek aan een dierentuin, die duidelijk veel zorg aan de haar toevertrouwde dieren besteedt, die niet stil blijft staan bij haar lange verleden maar waar oog is voor moderne ontwikkelingen en waar men er ook in slaagt, moderniseringen daadwerkelijk door te voeren.