In de natuur
Erinnerungs-Treffen in Berlijn: Zoo Berlin

Onvergetelijk: IJsbeer Knut, 2006-2011.
Zaterdag 3 december 2011. Al bij de ingang van de Zoo ontmoet ik de eerste bekenden. Leuk! De Förderverein is present met een stand, waar vele artikelen worden verkocht ten bate van de dierentuin. Onder andere ook voor verbeteringen aan de berenverblijven en het beeld van Knut, dat er hopelijk op zijn eerste sterfdag zal zijn. De Glühwijn vloeit rijkelijk; kalenders, onderzetters, ansichtkaarten, wenskaarten, buttons, leeswijzers, veelal met de beeltenis van Knut, ze gaan als warme broodjes over de toonbank. Tientallen mensen verdringen zich rond de stand. De maaksters en makers hebben eer van hun werk!

De drie ijsberinnen zijn duidelijk verbaasd door alle drukte op de vroege morgen. De bezoekers zijn overigens ook verbaasd, maar dan over de dennebomen die onverwacht in het ijsberenverblijf zijn opgedoken. Een geschenk van een 'Knutvriendin', hoor ik later. Nancy slaapt op de rotsheuvel naast 'haar' dennenboom. De andere ligt in een hoekje, ogenschijnlijk vergeten maar niet voor lang; na enige tijd neemt Katjuscha de boom mee naar haar stal-ingang. Zo hoort het ook: een kerstboom hoort binnen en niet buiten!
Terwijl de ijsberinnen bezig zijn met hun bomen voer ik een goed gesprek met een DPA-journalist - één die voor de verandering kennis van zaken heeft en ook niet bang is een eigen mening te uiten. Ik zie hem later nog meerdere mensen interviewen.
De eerste Glühwein! Al snel gevolgd door meer, want daar smaakt het naar op deze koude en winderige zaterdagmorgen.

Nancy en de zalm
Een YouTube film (HD 1080p) van 5 minuten 2 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Piano Between en Sneaky Snitch van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
De voedering gebeurt vandaag door dierverzorgster Sylvia Weckert. Alles in een rustig tempo, want in dit jaargetijde zijn de ijsberen niet zo snel. Na enkele 'gangen' met vlees worden drie grote zalmen verdeeld. Helaas niet geheel volgens plan. IJsberin Katjuscha ziet haar zalm niet komen. Hij valt in het water. Lang staat ze nog naar haar verzorgster te kijken of er nog iets komt; tevergeefs. Nancy heeft kennelijk een betere neus, of ze heeft gezien waar Katjuscha's zalm 'landde'. Langzaam wandelt ze naar de waterkant en voorzichtig, zonder ook maar een druppel natter te worden dan nodig, haalt ze de zalm uit het water. Inmiddels heeft ook Tosca in de gaten dat er een extra vis gevangen is en nieuwsgierig komt ze dichterbij. Een hardnekkige maar vreedzame achtervolging door het verblijf volgt. Tosca probeert met vleierij een stuk zalm te bemachtigen. Al haar pogingen blijven echter zonder succes; Nancy vindt de vis zelf veel te lekker. Katjuscha ondertussen heeft van dit alles niets meegekregen. Ze staat nog steeds te wachten en te hopen op haar portie.

Als alle eten naar binnen is, wordt gespeeld met de dennenbomen. Het is een grappig gezicht, Tosca op de heuvel, half verscholen achter de boom, die kijkt wat er allemaal in de stand van de Förderverein gebeurt.

Weinachten mit Tosca und Katjuscha
Een YouTube film (HD 1080p) van 8 minuten 40 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Jingle Bells, Deck the Halls with Boughs of Holly en O Christmas Tree van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Tijd om inkopen te doen. Ik koop een mooie serie ansichtkaarten en bestel een Knut-kalender - en vooruit, laat ik nog maar een Glühwein nemen. Om het af te leren ...

De wolven huilen!
Een YouTube film (HD 1080p) van 2 minuten 24 seconden (opent in een nieuw venster). Met als soundscape het orginele geluid van het huilen van de wolven in Zoo Berlin.
De wolven van Zoo Berlin (eerste versie)
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 4 minuten 54 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Water Prelude van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
De wolven van Zoo Berlin (tweede versie)
Een YouTube fotoserie (HD 1080p) van 4 minuten 56 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Water Prelude van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Een rondgang door de dierentuin. Bij de wolven wordt zowel de rangorde bevestigd als geknuffeld. Een fascinerend gezicht, deze prachtige witte dieren. Langs de zeehonden en de pinguins. De laatste houden zich op deze koude dag warm door op elkaar te gaan liggen. In het binnenverblijf verzorgen de dieren elkaars pels. Het is het schouwspel dat we kennen van apen. Bij pinguins zag ik het nog niet vaak.
Een leeuwin in het roofdierhuis maakt een hels kabaal. Ze wil naar buiten en roffelt met haar voorpoten tegen de deur. Door het altijd wat geheimzinnige en bijzondere nachtdierenhuis. Voorlopig eindpunt van de wandeling is het Zoorestaurant: het is lunchtijd.

Een uurtje later sta ik weer buiten. In de regen. Het is niet alleen koud, maar nu ook nog nat. Baobao eet zijn bamboe. Tegenover zijn verblijf poseren de leeuwen. Een fraai gezicht. Onderweg naar het ijsberenverblijf sla ik de voedering van de neusberen gade. De stand van de Förderverein is afgebroken. De ijsberinnen slapen. De wolven kijken beren-televisie: Petzi en Siddy zijn in het buitenverblijf. Helaas kunnen moeder en dochter het slecht met elkaar vinden. Er vinden wat schermutselingen plaats. Het ziet er heftig uit, maar dat doet het natuurlijk al snel bij drie meter grote berinnen. Geen vrolijk gezicht ... Het lijkt me voor de dieren een ramp, elkaar niet te verstaan en dan ook nog eens te wonen in zo'n relatief klein verblijf. Na korte tijd keert de rust weer. Nog nagrommend keren beide dieren ieder via een andere ingang terug naar hun - gescheiden - binnenverblijf.

Zeeleeuwenshow in de regen
Een YouTube film (HD 1080p) van 13 minuten 34 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Opportunity Walks, Proch Swing Days en Shadows of Spring van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Bij de zeeleeuwen laat dierverzorger Norbert Zahmel met zijn dieren een geweldige show zien. Van onder de luifel van het pinguinverblijf kan ik er ook nog beschut voor de regen naar kijken. Prachtig, dat plezier waarmee verzorger en dieren laten zien wat ze allemaal kunnen, bijzonder, wat Norbert Zahmel allemaal van ze gedaan krijgt. Niet alleen het water maar ook het spelplezier spat ervan af!

Wasbeurt bij de rotspinguins
Een YouTube film (HD 1080p) van 2 minuten 1 seconde (opent in een nieuw venster). U luistert naar Clear Air van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
In het pinguinhuis tref ik twee rotspinguins, druk bezig met het verzorgen van elkaars vacht. Het pinguinhuis is in mijn beleving geen plek waar veel gebeurt; ik vond het dan ook bijzonder deze dieren - die meestal 'staan te staan' - zo bezig te zien.
Baobao eet zijn bamboe
Een YouTube film (HD 1080p) van 3 minuten 15 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Proch Swing Days van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Na een gezellig praatje en drankje in het Zoorestaurant richt ik mijn schreden naar de uitgang. Langs Baobao, die genoeglijk zijn dagelijkse portie bamboe verorbert. Naar het Europa Center voor een aangename avond in het gezelschap van tientallen bekenden. In een restaurant vieren en gedenken we ijsbeer Knut met een Erinnerungs-Treffen. Vriendschappen worden vernieuwd, nieuwe contacten gelegd, discussies gevoerd - en ondertussen wordt er lekker gegeten en gedronken. Ondanks dat de hoofdpersoon helaas niet meer onder ons verkeert, is de bijeenkomst één van de grootste die ik tot nu toe meemaakte.
Zondag 4 december 2011. Een droge dag, wat warmer dan gisteren. Gelijk met een televisieploeg van RBB, de lokale televisieomroep van Berlijn-Brandenburg, wandel ik de dierentuin binnen.

Bij de ijsberenverblijf heb ik een lang gesprek met Georg Berger, de man achter de Knut-shows op televisie, de dierentuin-items in de Abendschau en de langjarige dierentuinserie Panda, Gorilla & Co. "Een kort interview?" "Best", reageer ik. "Maar dan wel in ruil voor een derde dvd in de Knut-serie!" Berger lacht, maar vertelt dat er geen nieuwe dvd aankomt. "Helaas", voegt hij er aan toe. Meer dvd's maken zou niet moeilijk zijn. Er is enorm veel materiaal dat nog nooit getoond is. Georg Berger wekt de indruk dat hij het zelf ook jammer vindt dat die opnamen in de archieven verstoffen. Ergens ook logisch, als je zelf de maker bent. Of er wel eens gedacht is aan betaalde downloads, als een dvd dan niet haalbaar is? Een interessant idee, vindt Berger. Toezeggingen doet hij niet; kan hij ook niet doen.
Georg Berger is verbaasd te horen dat er van Knut und seine Freunde een Blue Ray-versie uit is in Engeland en Amerika. Iets om op kantoor eens na te vragen ...
Een kort interview over mijn eerste ontmoeting met Knut. In mijn beste Duits doe ik mijn verhaal, zo kort mogelijk, maar ja, drie minuten duurt het toch nog wel. "Prima", lacht Berger. "En nu opnieuw, in 30 seconden!". Te verwachten, zo'n reactie; ik heb uit een eerder leven genoeg ervaring met de media. Maar in een vreemde taal is kort en bondig formuleren nu eenmaal toch wat anders dan in je eigen moedertaal. In de Abendschau heeft hij overigens gekozen voor andere beelden, van bezoekers die kransen leggen en vertellen waarom ze gekomen zijn - toepasselijker dan mijn verhaal.

Zalm voor drie
Een YouTube film (HD 1080p) van 3 minuten 5 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Tango de Manzana van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Ook vandaag wordt er weer een stand opgebouwd. Was het vanochtend vroeg nog stil, naarmate de voedertijd nadert duiken vele bekende gezichten op. En daarmee ook de journalisten en filmers. Waarbij het overigens iedereen vrij staat wel of niet de media te woord te staan. Bij de voedering lukt het ditmaal alle drie de ijsberinnen een zalm te 'veroveren'.
Een rondje dierentuin. Langs de zeehonden en door het roofdierenhuis. Koffie in het Zoorestaurant ontwikkelt zich tot een kleine reünie. Leuk! Met een aantal bekenden wandel ik na de koffie verder door de dierentuin.

Voedering van de poolvossen
Een YouTube film (HD 1080p) van 1 minuut 44 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Kort Liedje van The Fungicide Man. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Bij de jonge poolvossen loopt net de verzorger naar binnen. Voedertijd. De vossen springen van enthousiasme tegen de verzorger op, die ze snel wat toestopt maar het grootste deel van het voedsel zo eerlijk mogelijk over het verblijf verdeeld, zodat ieder dier een ongeveer gelijke portie krijgt.
Bamboe voor panters?
Een YouTube film (HD 1080p) van 1 minuut 21 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Village Dawn van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Bij de poolvossen ontmoet ik nog een oude bekende. Leuk toch in een vreemde stad, ver van huis, zoveel vertrouwde gezichten te zien! Achter ons gromt een zwarte panter. En wat doet dat dier nu? Hij steekt zijn poot door de tralies, trekt een bamboestruik naar zich toe en ... begint smakelijk te eten! Dat heb ik nog niet eerder gezien. Zou reuzenpanda Baobao, die even verderop woont, zijn medebewoners hebben verteld hoe lekker bamboe is!?
Bij de ingang van het roofdierenhuis laat een onbekende dame ons haar foto's zien. Prachtige opnamen maakt ze! Maar alleen voor zichzelf; ze zet niets op het internet. Jammer, want haar beelden zijn het waard door meerdere mensen te worden gezien.

In het nachtdierenhuis
Een YouTube film (HD 1080p) van 1 minuut 33 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar een soundscape van een nachtelijke jungle.
In het nachtdierenhuis. Daarna wandelen we kriskras door de zoo. Langs het ijsberenverblijf, naar de tapirs, het nijlpaardenhuis, het oude verblijf van Knut. Daar hangt een mooi gedicht.


En, verrassend, een verblijf verder, zien we een herinnering aan bruine beer Bernie, die in 2010 stierf. De herinnering aan Bernie blijft meerdere dagen hangen. Alle herinneringen aan Knut verdwijnen als het even kan nog dezelfde dag. Wat een armoedige vertoning toch van deze dierentuin, die zoveel moeite heeft zich in te leven in de gevoelens van bezoekers en daar, zelfs na jaren, maar niet in lijkt te slagen.

Naar de andere kant van de dierentuin, naar het Erweiterungsgelände. De miereneter wandelt rond met haar jong op de rug. Voor het eerst dat ik dat goed kan zien.

De boksende kangaroes
Een YouTube film (HD 1080p) van 1 minuut 51 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Untitled African Rhythm van Kevin MacLeod. Op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Over het Landwehrkanal boksen de kangaroes. Dat doet me denken aan het mooie boek van de ten onrechte goeddeels vergeten amerikaanse schrijver Paul Gallico, Mathilda waarin voor een boksende kangaroe de hoofdrol is weggelegd. Wie kent het nog?

Via het apenhuis en de giraffen terug naar het Zoorestaurant. Ondertussen donkert het al weer. Tijd de Zoo te verlaten. Over prachtig versierde straten en Weinachtsmarkten wandel ik op mijn gemak naar de Wittenbergplatz waar in restaurant Faustus een tweede 'Treffen' plaatsvindt. Met een kleinere groep, maar daarom niet minder gezellig.


