In de natuur
Op bezoek in Dierenpark Amersfoort
Dierenpark Amersfoort stond al een tijdje op mijn lijstje. Het is één van die parken en tuinen in Nederland die ik nog niet gezien heb. Op een mooie herfstdag reis ik erheen, voor een eerste kennismaking.
Een rondwandeling door Dierenpark Amersfoort
Een fotoserie van 62 beelden (opent in een nieuw venster).
Dierenpark Amersfoort is nog niet zo heel oud. Op de uitgebreide website is over de beginperiode het volgende te lezen:
"Op 22 mei 1948 startten de twee oude schoolkameraden, Piet Knoester en Wim Tertoolen DierenPark Amersfoort (toen nog als Dierenpark Birkhoven). Piet had verstand van dieren en Wim was een echte horecaman; hij begreep de bezoekers. Ook Wim’s vrouw, Jo, speelde een grote rol in het bestaan van de dierentuin. Met z’n drieën werkten ze zeven dagen per week aan dit grote avontuur dat - inmiddels twee generaties verder - al meer dan 60 jaar voortduurt."
Nog steeds is Dierenpark Amersfoort een familiebedrijf. Maar inmiddels ook een park met landelijke bekendheid. Er komen tegenwoordig zo'n 700.000 bezoekers per jaar door de hekken van het veertien hectare grote park, tegen 5000 in het jaar van oprichting. In het park leven vandaag de dag zo'n 130 diersoorten in overwegend ruime verblijven.
Vol verwachting wandel ik het park binnen - Ja, zo'n website schept verwachtingen! En ik word zeker niet teleurgesteld. Direct naast de ingang is het verblijf van de bruine beren. Een ruim verblijf met rotsen, water, struiken. Als de medewerker die net bezig is de grote glasruiten te lappen klaar is met zijn ruitenwisser, zie ik twee van de dieren. Ze liggen rustig achterin in de beschutting van rotsen te slapen. Het loopt ook al tegen de winterslaaptijd. Er wonen vier bruine beren in het verblijf: oma, moeder en twee zoons, een tweeling. De dieren die ik zie slapen, zijn waarschijnlijk moeder en zoon.
Schril gepiep aan de overzijde. Het zijn de kleinklauwotters, en ze hebben honger! Kennelijk is het bijna voedertijd, want verderop zie ik een verzorger al bezig met de maaltijden. Op hun achterpootjes staand piepen ze om eten, om dan weer snel even weg te rennen. Het zijn slimme en nieuwsgierige dieren. Zodra er aan de andere kant van het verblijf een bezoeker opdoemt, rennen ze er heen. Je kunt immers niet weten of hij wat lekkers bij zich heeft ... De neusberen hebben net hun voedsel net gehad. IJverig besnuffelen ze de grond van hun verblijf of er nog iets ligt.
Otters en moerasbevers
Een fotoserie van 33 beelden (opent in een nieuw venster).
Ik zig zag van de ene kant van het brede pad naar het andere. Wat zijn dit nu voor dieren, met hun grote oranje voortanden?! Het zijn moerasbevers. Nooit eerder gezien. Moerasbevers zijn hele schone dieren, dat zie je al snel. Bijna aan de lopende band poetsen ze hun vacht. Op de website lees ik dat ze na het eten zelfs hun tanden poetsen: stukjes wortel en voedselresten die ze bij het opgraven hebben moeten doorbijten peuteren ze met hun vingers tussen hun tanden vandaan.
Ik ben verrast hoe mooi het park er uit ziet. Het heeft een eigen stijl, die toch weer anders is dan in andere dierentuinen. De dieren wonen in over het algemeen ruime verblijven. Het park is ruim de helft kleiner dan de dierentuin van Berlijn, waar men zich op de borst klopt over het grote aantal dieren dat men daar herbergt - of verzamelt, zoals ze daar zeggen. Meer dan 17.000 dieren van meer dan 1500 soorten leven er. In Amersfoort heeft men 130 diersoorten, volgens de website. Het aantal dieren heb ik niet kunnen vinden; waarschijnlijk - maar dat is geheel mijn eigen interpretatie - vindt men dat in Amersfoort een heel stuk minder van belang dan in Berlijn. Naar mijn mening is Amersfoort ook het levende bewijs, dat de hoeveelheid diersoorten niets zegt over hoe interessant de dierentuin is.
Langs de bonobo's wandel ik naar het grote olifantenverblijf. In 2009 is dat verbouwd. De dieren hebben 4000 m2 tot hun beschikking, en een binnenverblijf dat tot de grootste van Europa behoort. Bijzonder vind ik dat het bekende dikke traliewerk waarmee olifantenverblijven meestal behept zijn, hier vrijwel niet te zien is. Er is veel met grote glasruiten gewerkt, ook in het binnenverblijf, waardoor je als het ware neus aan slurf met de dieren kunt staan. Jammer genoeg is er nog wel een ouderwetse gracht rond het buitenverblijf - daarmee gebeuren nogal eens ongelukken ... Het zou mooi zijn als daar eens wat op gevonden kan worden ...
Een olifant speelt uitgelaten met een bruinrode container, die hoog in een boom is opgehangen. Wat een vrolijk gezicht!
Ik wandel langs de japanse tuin, getooid in fraaie herfstkleuren. Langs het verblijf met een gebouwtje, ook in japanse stijl, van de japanse makaken, midden in een grote vijver. Langs de grens tussen bos en park wandel ik langs de grote savanne met giraffen, zebra's, antilopes, watoesirunderen maar ook met parelhoenders. Aan de andere kant van de savanne maak ik kennis met de mara's. De dieren zien eruit als grote hazen. Eén komt nieuwsgierig naar me toe. Door de glazen wand hebben we even oogkontakt.
Het nachtdierenhuis heet hier De Nacht. Hier leven regenwoudbewoners uit gebieden in Afrika, Madagascar, Australië en Zuid-Amerika. Ik ben de enige bezoeker en het is stikdonker in De Nacht, waar overal het geheimzinnige geluid van de jungle klinkt. Veel dieren zie ik er niet - daarvoor is het gewoon te donker. Een dier dat ik er wel zie is de intrigerende dwergmuismaki, afkomstig uit Madagaskar. Met zijn grote ronde donkere ogen kijkt hij me nieuwsgierig aan.
Een oplopend pad brengt me naar een belvedere van waar ik een prachtig uitzicht heb op de grote savanne, waar ik zonet omheen liep. De giraffen vallen me op. Ze staan bij elkaar, en bewegen hun nekken om elkaar heen. Het lijkt wel op een dans. Het ziet er vriendelijk uit, alhoewel de dieren de meest vreemde capriolen uithalen. Wat een lenigheid ook! Het lijkt me een soort liefdesspel, maar een verzorger helpt me uit de droom: "Het gezwaai met de nekken en het elkaar wegduwen heeft te maken met het bepalen van de rangorde in de groep".
Lenige giraffen
Een fotoserie van 64 beelden (opent in een nieuw venster).
De giraffen van Dierenpark Amersfoort
Een YouTube film (HD 1080p) van 4 minuten 23 seconden (opent in een nieuw venster). U luistert naar Frost Waltz van Kevin MacLeod. Op deze diashow en op de muziek is een Creative Commons Licentie van toepassing.
In Dierenpark Amersfoort woont een vrijgezelle groep mannetjesgiraffen. Er vertrekken regelmatig giraffen naar andere dierentuinen om deel te nemen aan het europese fokprogramma en er komen regelmatig giraffen uit andere tuinen bij. De groep bestaat gemiddeld uit zeven giraffen. In het wild komt deze groepssamenstelling van vrijgezelle mannen ook vaak voor. De wisselende samenstelling van de kudde is natuurlijk ook de reden, dat regelmatig de rangorde bepaald of herbevestigd moet worden.
Lange tijd sta ik te kijken. Het is een bijzonder gezicht, hoe de giraffen met elkaar bezig zijn. En een fenomeen, dat ik nooit eerder zag. Al kijkend rijst echter wel twijfel of de verzorger het helemaal bij het rechte eind had. Sommige momenten kan ik toch echt niet anders interpreteren als geknuffel.
In de savanne leven ook parelhoenders. Met z'n allen wandelen ze over het terrein, als een kudde. Zelden zoveel van deze dieren bij elkaar gezien. Op een gegeven moment wandelen ze naar de grens van de savanne, afgebakend met rotsblokken. Daarachter zie ik, van boven af, het verblijf van de mantelbavianen, die druk bezig zijn elkaar te vlooien. Het ziet er vreedzaam uit, de grote groep apen, twee aan twee met elkaar bezig.
Vervolgens gaat mijn wandeling terug, langs de savanne met de giraffen, die inmiddels de rangorde laten voor wat die is en hun aandacht nu richten op het voedsel dat in grote korven op kop-hoogte voor hen is opgehangen. Aan de andere kant van de belvedere bevindt zich een nieuw project van het dierenpark, het Honderdduizend Dierenhuis. Het laat zien - voor zover ik dat nog niet wist - dat er veel meer soorten insecten, reptielen, slakken en vissen op de wereld zijn dan zoogdieren en vogels. In dit huis, dat al wel open maar nog niet helemaal af is, dus vooral reptielen en insecten. Ook de collectie van het voormalig zoologisch museum van het dierenpark is hier ondergebracht.
Jurrasic Park 4?
Een fotoserie van 30 beelden (opent in een nieuw venster).
In één van de reptielenverblijven staat het raam open. Een dierverzorger is bezig nieuwe dieren een plekje in het dierenhuis te geven. Voordat hij het verblijf sluit, krijgen de dieren, woestijnleguanen, nog een lekker hapje: levende sprinkhanen! Meteen sluipen ze erop af. Het is een bijzonder gezicht deze dieren, die je meestal bewegingloos in hun woestijndecor ziet zitten, opeens heel actief op voedseljacht te zien.
Voor ik het Honderdduizend Dierenhuis verlaat, valt mijn oog nog op een prachtige panter kameleon, een zeegroen reptiel dat mij met een groot oog doordringend lijkt aan te staren.
Bij een laatste blik op de savanne valt mijn oog op de grote namaak-zonnebloemen aan de rand. Ze zien er mooi uit, roepen wel een vraag op: waarom aan de ene kant zoveel moeite doen om een natuurlijke omgeving te creëeren en dan 'nep-bloemen' neerzetten, die nog boven de bomen uitsteken ook? Wat verderop op mijn wandeling wordt mijn vraag beantwoord.
Ik neem aan dat dit Zimon is, hier gefotografeerd in het buitenverblijf.
Langs de tijgers kom ik bij het verblijf van de indische neushoorn. Hier leven Saar en Zimon. Saar is drachtig; een grote gebeurtenis voor het dierenpark, want het is de eerste maal in haar geschiedenis dat er, misschien, jonge neushoorns geboren worden. Op de website wordt er veel aandacht aan besteed, met een uitgebreid blog met alle details van Saar's zwangerschap en maar liefst drie webcams. Neem er eens een kijkje; zowel het blog als de webcams zijn de moeite van een bezoekje waard!
Aangrenzend ligt het verblijf van de pinguins. Hier wordt ook het 'raadsel' van de zonnebloemen op de savanne opgelost. Een bord vertelt het volgende:
"In de natuur gaan pinguins regelmatig te water. Pinguinvoedsel (inktvissen en vissen) komt immers uit zee. In ht dierenpark wordt de vis netjes door de verzorgers aangegeven. De pinguins van Dierenpark Amersfoort zwommen vroeger dan ook niet zo vaak.
Maar af en toe een beetje zwemmen is toch wel lekker. Bovendien is zwemmen gezond voor een pinguin. We hebben daarom een golfslagbad gemaakt. Pinguins houden van golven. Ze nemen nu regelmatig een duik!
Via de zonnebloemen op de savanne maakt Eneco Energie zonne-energie. Er is voor het golfslagbad, zoals voor zoveel zaken in het dierenpark, veel energie nodig. De pinguins en andere dieren zijn dan ook erg blij met de steun van Eneco Energie."
Voor zo'n bedrijf maak ik graag een beetje reclame op mijn website!
Eén van de pinguins zoekt contact met drie kleine kinderen die dicht aan de glazen wand staan. Met wijdopen bek piept het dier ze toe. De moeder interpreteert: "Waarom zijn jullie gekomen zonder eten voor me mee te nemen!?" De kinderen, kleuters nog, weten niet goed wat ze ervan moeten denken. Moeder en pinguin (en ik) hebben in ieder geval hun pleziertje.
De ringstaartmaki's kleumen bij elkaar. Het is en blijft natuurlijk herfst, ook al is het nog zo'n mooie dag. De stokstaartjes zitten wel buiten, maar gerieflijk onder een warme gele lamp. Zo kan het natuurlijk ook!
Ik kom uit bij het verblijf van de bonobo's. Een zo te zien zeer oud dier zit aan het raam. Een bezoekster komt aanlopen. Ze kent het dier, en het dier kent haar ook. Ze hurkt naast het glas, en de oude bonobo met zijn grijze haren doet hetzelfde. Dicht zitten ze tegen elkaar aan, met alleen de glazen wand er tussen. De bezoekster praat met het dier, dat duidelijk op haar reageert. Op een gegeven moment pakt ze haar telefoon, maakt een foto van de bonobo en draait haar toestel om, zodat het dier zijn portret ziet. Uitgebreid begint hij te knikken! Heeft hij zichzelf herkend? Het lijkt er wel op. Gefascineerd kijk ik toe.
Even later vertrekt de bezoekster. De bonobo blijft bij het raam zitten en ik probeer toenadering te zoeken. Maar als ik op de hurken zak naast het dier, kijkt hij me even aan, draait zich om en loopt weg. "Jou ken ik niet", lijkt hij daarmee te zeggen. Jammer, maar toch bijzonder om dit contact tussen aap en bezoekster te zien.
Ik wandel naar de uitgang, mijn bezoek is ten einde. Nog even een kijkje bij de laponderapen, die heerlijk in het herfstzonnetje zitten. En een laatste blik op het verblijf van de bruine beren. Die zijn inmiddels wakker geworden. Een van de dieren zit tegen het glas. Als ik nader, blijft hij rustig zitten. Ik voel de warmte van zijn vacht door de ruit heen. Bijzonder om zó dichtbij het dier te kunnen komen! De andere beer (of berin) kijkt mij onderzoekend aan. 'n Euro voor z'n gedachten!
Met dit mooie beeld verlaat ik de dierentuin en wandel langs de met fraaie herfstkleuren getooide Barchman Wuytierslaan terug naar de stad. Het zal zeker niet de laatste keer zijn dat ik deze route bewandel; de eerste kennismaking met Dierenpark Amersfoort is mij uitstekend bevallen.
Veel van de informatie over dieren en over het dierenpark is afkomstig van de website van Dierenpark Amersfoort.