In de natuur
Erlebnis-Zoo Hannover
De dierentuin van Hannover noemt zich tegenwoordig een Erlebnis-Zoo, zoals ook de Zoom-Erlebniswelt in Gelschenkirchen dat doet. In Hannover ziet het concept er echter anders uit. Veel vaker dan bijvoorbeeld in Gelschenkirchen heeft men in Hannover voorwerpen en apparaten aan de dierenverblijven toegevoegd, die naar mijn mening meer met een Disneypark dan met dieren of hun leefomgeving te maken hebben.
In het Afrika-deel zag ik bijvoorbeeld een vliegtuig, neergestort in de jungle. En afrikaanse hutten met naar ik aanneem orginele afrikaanse reclames en wegwijzers. In een roofdierverblijf zag ik een deel van een oude jeep staan. Alles bijelkaar wordt er zo een heel toeristisch beeld van Afrika geschetst. Misschien was het idee, de aanwezigheid van mensen in de natuur uit te beelden? Of dacht men, dat 'tekenen van menselijke aanwezigheid' net zo mooi kunnen zijn als de natuur? Ik weet het niet, maar het beviel me niet.
De fotoseries zijn niet beschikbaar.
Na al deze negatieve indrukken van mijn Hannoveriaanse dierentuinbezoek is er natuurlijk ook een andere kant: de dieren zelf maakt het allemaal niets uit. En, wat ik ook moet vertellen: de meeste verblijven zijn groot en mooi gemaakt. In Hannover is veel gebruik gemaakt van bamboe en ander snelgroeiend struikgewas. Groen, dat dier en mens als het ware van elkaar scheidt. De dieren lijken daardoor minder snel hinder te hebben van de aanwezigheid van mensen, zeker als die in grote getale langs de dierverblijven trekken. Het deed me sterk denken aan de manier waarop dat bijvoorbeeld ook in de Apenheul is gedaan. Voor de menselijke bezoekers betekent het, dat men sons wat minder goed zicht op de dieren heeft als in andere dierentuinen. Dat het groen de dieren de gelegenheid geeft zich naar believen wat te verstoppen, is mijns inziens echter alleen maar goed.
Het was ontzettend druk en lawaaiig in de dierentuin. Ik had me er al over verwonderd, dat het in de straten van Hannover zo rustig was. Het leek wel, alsof alle Hannoverianen naar de dierentuin getrokken zijn! Op sommige paden ontstond zelfs een kleine file; zoiets maakte ik in een dierentuin nog niet eerder mee. Later begreep ik waarom het vandaag zo druk was: een feestdag in het westelijk deel van Duitsland. Had ik dat van te voren geweten, dan had ik mijn bezoek op een ander tijdstip gepland.
Naast het lawaai van de bezoekers was er in het Afrika-deel ook nog een hut met trommels. Kinderen speelden daar de hele dag lang op. Dat de dieren (en ik) niet helemaal gek geworden zijn van alle herrie, is een klein wonder. Om eerlijk te zijn, moet ik zeggen dat de meeste dieren in de nabijheid van de hut er weinig last van leken te hebben. In ieder geval minder dan ikzelf! En de meeste dieren in de Zoo zagen er prima verzorgd uit en voelden zich (soms zichtbaar) goed. Het is lastig om zoiets aan de hand van zo maar één rondgang door een dierentuin vast te stellen; maar toch, ik had stellig de indruk dat het de meeste dieren zeker niet slecht ging.
Na enige tijd liet ik het Afrika-deel achter me en kwam ik bij de ingang van Yukon Bay, het eigenlijke doel van mijn bezoek aan Zoo Hannover. Ook in Yukon Bay trof ik hetzelfde beeld van vele requisieten die de aanwezigheid en de nijverheid van mensen uitbeeldden. Het begint al bij de ingang, een brede mijngang van zo'n honderd meter lang. Daarachter ligt een groot plein met een lange rij houten huizen, drie verdiepingen hoog, in Amerikaanse Frontier-stijl gebouwd. In de huizen zijn restaurants, café's en winkels gevestigd. Het grote plein zelf is vol met drukbezette terrassen.
Het ijsberenverblijf stelt een haven voor, met alles wat daarbij in Alaska kennelijk bijhoort: een reusachtige olieleiding, een twintig meter hoge kraan en een schip. Vanuit het ruim van dat schip kun je de ijsberen onder water zien - als ze tenminste in het water zijn, natuurlijk.
Tegenover het ijsberenverblijf heeft men een groot auditorium gebouwd met plaats voor honderden bezoekers. Daar kan men een zeeleeuwenshow bekijken - een show die begint en eindigt met muziek, en daartussenin weliswaar enthousiast maar ook zeer luid versterkt commentaar van de dierverzorger die de show 'doet'...
Mijn indruk is en blijft er een van onnatuurlijkheid. Natuurlijk is er menselijke aanwezigheid in natuurgebieden in Afrika en in de poolgebieden. Van het nut of het gevaar daarvan mag iedereen het zijne of het hare denken. Maar zoals deze menselijke aanwezigheid hier kritiekloos gevierd wordt, bevalt mij niet.
Ook hier moet ik weer zeggen - ik wil de dierentuin geen onrecht aandoen: Met de dieren lijkt het goed te gaan. IJsbeer Sprinter en de tweeling uit Wenen, Nanuq en Arktos, die ten tijde van mijn bezoek nog in gescheiden verblijven leefden, voelen zich zo te zien prima. Ik had op geen enkel moment de indruk, dat zij zich stoorden aan het lawaai rondom hem - zoals ik duidelijk wèl deed.
Er was ook een kleine voedering van de ijsberen. Van boven uit de kraan werden een paar haringen naar beneden gegooid en een dierverzorger, hoog in de kraan, vertelde - wederom met behulp van een onnodig krachtige luidsprekerinstallatie - iets over ijsberen. Het geheel duurde niet meer dan vijf minuten.
Maakte je dan geen leuke momenten mee in Zoo Hannover, zult u zich misschien afvragen? Natuurlijk waren die er ook, en veel! Op een gegeven moment kwam me een struisvogel tegemoet met, zo leek het echt, een lach op zijn gezicht. Het vrolijkte me meteen op! Het beeld siert niet voor niets de bovenkant van deze pagina! Bij de kangaroes kun je vrij door het verblijf lopen. De dieren zelf waren niet echt benaderbaar; ze zaten op een beboste helling waar bezoekers niet zomaar kunnen komen. Maar een hek of glas zat er niet tussen mens en dier, dat vond ik heel bijzonder. Verschillende kangaroes hadden jongen, die er niet uit waren of ze nu buiten, of in de buidel van moeder, wilden zijn. Het leverde mooie tafereeltjes op.
Bij de olifanten, pal achter Yukon Bay, werd het verblijf gereinigd. Olifanten en dierverzorgers liepen er door elkaar. Ik vond het bijzonder dat dat mogelijk was, vooral omdat de kudde een aantal jonge dieren telt. Maar het gaf geen enkel probleem en het was mooi om te zien hoe vertrouwd mensen en dieren met elkaar omgingen.
Toen het waterbassin schoongemaakt en weer met vers water gevuld was, speelde zich een grappig intermezzo af. Een olifant liep het water in, echter niet om er te baden, maar om er een grote boodschap te deponeren! Daar werd een paar uur hard werk van de verzorgers in een minuutje tenietgedaan!
In het verblijf van de lama's zat een gans, die duidelijk verdwaald was. Een dierverzorger kwam het verblijf in om het dier weg te halen. Dat gebeurde, maar op een bijzondere manier. De verzorger ging bij de verschrikte gans op de hurken, praatte langere tijd tegen het dier en stelde het met aaien gerust. Mooi om te zien hoe voorzichtig er met het dier werd omgegaan!
Midden in de dierentuin is een boerderij nagemaakt, met een grote weide. Daar speelde zich een klein toneelstukje af met als boerenmeisjes verklede dierverzorgsters, honden, geiten, ganzen en varkens. Het was leuk zoals getoond werd, dat varkens eigenlijk heel intelligente en vriendelijke dieren zijn. Ze waren in dit geheel dan ook de beste toneelspelers! Met hulp van deze dieren werden toeschouwers op een heel effectieve manier bewust gemaakt van een actie om minder vlees te eten. Terwijl in de laatste tien jaar de vleesconsumptie is verdubbeld, is de prijs gedaald. Tegenwoordig is een kilo kattenvoer duurder dan een kilo vlees ... Beide ontwikkelingen gaan ten koste van het dier. Als mensen zich zouden realiseren wat dieren voor een ellende moeten doormaken om het stuk vlees op hun bord groter en goedkoper te maken, zouden ze zich wel tweemaal bedenken in de winkel. Toch ...?
Ondertussen loopt het tegen het eind van de middag. Tijd om de uitgang op te zoeken. In verschillende dierenverblijven zie ik verzorgers aan het werk, terwijl de dieren rustig, en soms nieuwsgierig, toekijken. In het warme namiddaglicht levert dat mooie taferelen op - enfin, bekijk zelf de fotoserie Een rondgang door de Erlebnis Zoo Hannover (12 minuten, 18 Mb) maar eens.
Zoals u leest, heeft Erlebnis-Zoo Hannover zowel goede als slechte indrukken achtergelaten. Bent u in de buurt, en heeft u tijd en zin: oordeel zelf!
Ein Deutsche Version von diesem Besuch an Erlebnis-Zoo Hannover finden Sie, illustriert mit Bilder, in das Knutitis-Forum auf das Internet.
